|
Appell ieħor
L-Ilsien Malti fl-Awstralja |
|
Frank L Scicluna - Hon. Consul of Malta in South
Australia
Adelaide - Awstralja |
|
|
|
Il-komunità Maltija imxerrda mal-kontinent
tal-Awstralja ilha tagħti l-kontribut tagħha
għall-ħarsien u l-iżvilupp ta' l-identità
Maltija għall-iktar minn mitt sena. Għandna
nifhmu li l-biċċa l-kbira tal-Maltin li
ħallew art twelidhom u bnew darhom f'pajjiżi
eluf ta' mili l-bogħod f'ambjent totalment
differenti, dan għamluh mhux biss għat-titjib
tal- kundizzjonijiet tagħhom u ta' uliedhom,
imma wkoll minħabba l-qagħda soċjali u
ekonomika ta' Malta speċjalment wara t-tieni
gwerra dinjija. Il-biċċa kbira minnhom
għamluh għax ma kellhomx alternattiva oħra.
Il-Maltin li jgħixu u għadhom jgħixu barra
minn Malta, il-biċċa kbira minnhom, għadhom
jixtiequ u jistinkawbiex iżommu hajja
l-identità, l-kultura u l-Ilsien
Malti. Imma mingħajr |
|
 |
|
|
ma noqgħodu
nistaħbew wara subgħajnha, aħna nħossuna li
l-isforzi u l-attivitajiet tal-ġenerazzjonijiet tal- imgħoddi
ftit li xejn qed ikollhom dak il-frott u riżultati
li tant ħadmu għalihom.
Wasal iż-żmien li nieqfu neħlu iż-żmien f'oratorija
u retorika.... u nxammru l-qmis u b’serjetà u għaqal
nippjanaw għall-ġejjieni qrib qabel ma’ dawn
il-problemi isiru iktar akuti u insolubbli. Ngħiduha
kif inhi ... ħafna minna fil-passat ħdimna għar-rasna
u ftit li xejn ħsibna biex niġbru il-forzi kollha
flimkien u naħdmu id f'id. Fl-għaqda hemm is-saħħa.
Ħafna minna għandna ma' nifhmux biżżejjed il-fatt li
l-Ilsien Malti huwa l-bażi u l-qofol tal-identità
Maltija mhux biss f'Malta imma fil-pajjiżi fejn
il-Maltin għamlu darhom għalihom u għall-uliedhom.
Hija ħasra meta tara l-Ilsien Malti mhux qed jiġi
mgħoti l-importanza meħtieġa biex jiġi mħares u
żviluppat. Għal-kuntrarju, issib uħud li jew
jippreferu jużaw ilsien barrani jew saħansitra
jmaqdru ilsien art twelidna. Uħud jaslu biex jgħidu
li l-Malti ma għandux iktar importanza fid-djar u
l-iskejjel tagħna.
|
|
 |
|
Fl-Awstralja għandna bosta skejjel fejn il-Malti qed
jiġi mgħallem bil- għan li uliedna jkomplu japprezzaw
u jużaw dan l-Ilsien uniku li għadda lilna minn
ġenerazzjonijiet ta' qabilna. Jiena nistaqsi - aħna
kburin bil-lingwa Maltija, jew nistħu nużawh quddiem
il-barranin u ma nifhmux sew l-importanza tiegħu,
bħalma disgrjazjatament għamlu uħud minn
missirijietna fl-imgħoddi?
Għalkemm l-għalliema ta' dawn l-iskejjel huma
mimlija ħeġġa u entużjażmu biex iżommu ħajjin
l-Ilsien Malti u l-Kultura Maltija, ma naħsibx li
nkun qed niżbalja jekk ngħid li ħafna minnhom
ma għandhomx il-kwalifikazzjonijiet
neċessarji u ma jafux il-metodoloġija |
|
|
meħtieġa biex jagħtu l-aħjar
s-servizz edukattiv li l-istudenti tagħhom biex ma nsemmhiex in-nuqqas ta’ riżorsi meħtieġa U hawn
jidħol l-obbligu tal-gvernijiet tagħna. Ma jiswa
xejn li jkollok minn irid jitgħallem il-Malti jekk
ma jkollokx minn jgħallmu sew.
Jiena, ma ħafna oħra bħali, nammira l-kuraġġ u
l-ħerqa ta' dawn il-qalbiena......u naqlalhom
l-kappell, għax minkejja n-nuqqas ta' fondi, riżorsi
u għajnuna biex itejbu l-mod kif jgħallmu, qed
jagħmlu ħilithom kollha biex il-Malti ma jinqeridx
darba għal dejjem mill-Awstralja. U nixtieq inżid
ngħid li dan qed jagħmluh mingħajr interess
finanzjarju.
U propju b'dan li ġej issa. Nistaqsi u ngħid.......X'koordinazzjoni
u x'kooperazzjoni jeżistu bejn dawn l-iskejjel tal-Malti
fl-Awstralja... bejn l-għalliema......bejn Stat u
ieħor, bejn Malta u L-Awstralja? Hemm
komunikazzjoni, ftehim u qsim ta’ riżorsi? Hemm
'curriculum' Malti wieħed li kullħadd jista’ juża u
jaqsam għall-benefiċċju tal-istudenti tagħna? Kemm
hawn skejjel Maltin fl-Awstralja li jużaw
il-kompjuter u mezzi oħra teknoloġiċi
fil-klassijiet? B'hekk biss jista’ jitjieb il-livell
ta' edukazzjoni fl-iskejjel Maltin u nħajru iktar
studenti.
|
|
Hawn xi ħadd li jista’ jgħidli kemm skejjel Maltin
għadna fl-Awstralja? kemm studenti? kemm għalliema?
Ma nafx inkunx qed inġebbidha żżejjed jekk ngħid li
anki l-Ministeru tal-Edukazzjoni ta' Malta għandu
jħossu obbligat li jistudja s-sitwazzjoni edukattiva
tal-iskejjel tal-Malti fl-Awstralja u jara x'jista
jsir biex il-qagħda tagħhom titjib, bħalma ma
jagħmlu nazzjonijiet oħra.
Wasal iż-żmien li ningħaqdu... u ma nkomplux nitilfu
ż-żmien.... għax kważi, nibża’ ngħid, li l-battalja
hija ġa kważi nofsha mitlufa. Hemm bżonn li jsiru
riċerki u studji serji minn nies esperti f'dal-qasam
dwar din il-problema, illum qabel għada... issa
qabel imbagħad... għax jekk ser inkomplu nittratenu
u nħallu il-problema tiġi solvuta minn |
|
 |
|
|
ħaddieħor.....
qatt ma jsir xejn. Aħna dejjem nittamaw li
l-affarijiet jitjiebu. Imma nkunu qed nidħku bina
nfusna jekk naddottaw din il-filosofija.. Hemm bżonn
li nsalvaw l-ftit li għad baqa’ u ma' naħbux it-trab
taħt it-tapit.
X'jista jsir? Għal kull problema hemm soluzzjoni.
Ejjew nitgħallmu minn nazzjonijiet oħra, mill-iżbjalji
tagħna u ta' ħaddieħor. Hemm bżonn li jingħataw
fondi biex din il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni
sseħħu... . biex jinħatru uħud ħalli minnufih jibdew
isiru riċerki... mhux biss studju ta' Stat
wieħed..... imma hemm bżonn nefasizza li dan
l-istudju isir fuq bażi nazzjonali. Hija biċċa
xogħol enormi... imma b'rieda tajba u ftehim bejn
kullħadd...... din tista’ ssir realtà. Nies kapaċi
fil-qasam tal-edukazzjoni għandna biżżejjed f'kull
Stat tal-Awstralja... imma jaħasra dan it-talent
mhux qed jiġi utilizzat. Reqdin raqda tal-biża!!!!!
|
 |
|
Soluzzjoni oħra hija li tissejjah laqgħa nazzjonali
f'waħda mill-ibliet kapitali tal-Awstralja li fiha
jieħdu sehem individwi li huma esperti fil-qasam tal- edukazzjoni
u l-kultura. Dawn ikunu jistgħu jarblu u jistudjaw
bir-reqqa l-implikazzjonijiet ta' din il- problema.
Huma jkunu jistgħu jagħtu kontribut siewi u effettiv
ħalli nippruvaw niġbru l-fdalijiet tan-nuqqasijiet tal-imgħoddi. B'hekk biss il-Maltin ta' barra jkunu
jistgħu jassiguraw il-ħarsien tal- identità Maltija u
l-Ilsien Malti fost it-tieni u t-tielet
ġenerazzjonijiet. Fondi biex issir din il-laqgħa ma
għandniex.
Hemm bżonn li nifhmu minn huma ż-żgħażagħ
Maltin fl-Awstralja... li illum jgħoddu
iktar mill- ewwel ġenerazzjoni għal darba
tnejn. Hemm bżonn |
|
|
li nistaqsu: Min huma dawn iż-żgħażagħ tagħna u
x'inhuma il-bżonnijiet tagħhom? X'inhuma
d-differenzi li hemm bejnhom u l-bejn il-ġenituri
tagħhom? Għalkemm huma jgħidu li huma Awstraljani,
il-biċċa kbira minnhom għad iħossu l- kultura u
l-identità’ Maltija jiġru f'demmhom... imma ma jafux
kif jaqbdu jagħmlu biex isaħħu dik ir-rabta ma’ art
twelid il-ġenituri tagħhom jew nanniethom?
Huma għandhom għatx kbir biex ikunu jafu iktar fuq
Malta u l-istorja u l-kultura tagħha...... Dan huwa
fatt speċjalment meta tara l-interess li jkun hemm
meta xi program Malti jiġi muri fuq it-televiżjoni.
Nerġa’ nistaqsi: Aħna qed nagħtu cans liż-żgħażagħ
biex jieħdu sehem attiv fil-komunità tagħna... qed
naċċettawhom........jew ingerrxuhom?
Qed ngħarfu l-kontribut li dawn qed jagħtu jew
jistgħu jagħtu għall-ħarsien l-identità' Maltija
fosthom? Jew għadna bl-istess idejat li fformajna
għoxrin, tletin u erbgħin sena ilu.... u ma rridux
naċċettaw l-idejat moderni taż-żgħażagħ tagħna....
li wara kollox dawn ser ikunu l-ġenituri tal-ġenerazzjoni
f’dan il-millennju.
Dawn huma il-mistoqsijiet li għad ma għandniex
risposta għalihom........... Minn ser jagħfas
il-buttuna biex il-dan process jieħu l-hajja?
Nispera li dan l-appell ma’ jaqax għal darb’oħra
f'widnejn torox....bħas-soltu.... u ma jsir
xejn..... Jaħasra kemm qed neħlu żmien.
L-Iskola tal-Malti t’Adelaide ser terġa’ tiftaħ nhar
il-Ġimgħa 2 Frar 2007 fis-7 pm. Il-lezzjonijiet
jingħataw kull nhar ta Ġimgħa fiċ-ċentru Malti 6
Jeanes Street BEVERLEY. Għadna klassijiet għat-tfal,
għaż-żagħżagħ u għall-kbar. L-iskola ilha miftuħa
għal-25 sena.
Jekk inti interessat/a:
Ikkuntattja jew lili Frank Scicluna fuq 0882692948
jew inkella lil Anna Agius fuq 0884458816.
|
|
|
|
|
 |
|
MALTESE LANGUAGE SCHOOL
OF ADELAIDE |
| |
Est - 1982
Maltese Cultural
Centre
6 Jeanes Street
BEVERLEY SA 5009
Tel: 8269 2948
Email:
consul@bigpond.net.au |
|
|
|
|