allmalta.com - Ahbarijiet mill-Awstralja

It-Tnejn, 5 ta' Mejju 2008

Aħbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Għal aktar aħbarijiet mill-Awstralja aqraw The Maltese Herald
li toħroġ fl-Awstralja kollha kull nhar ta' Tlieta.

Lejla Dun Karm Psaila f’Sydney

Minn dawn il-kolonni sikwit nagħti tagħrif dwar il-ħidma tal-Malti fl-Awstralja fejn tidħol il-kultura Maltija kemm jekk hija letteratura, arti, storja u sferi oħra. Mhux kif jgħidu, bogħod mill-għajn bogħod mill-qalb. Għal Malti msiefer, f’ħafna drabi jiġri l-kontra. Bogħod mill- gżejjer Maltin, speċjalment jekk ikun emigrat tisponta fih aktar fil-beraħ l- imħabba tiegħu għal dak li ħalla warajh iżda li l-memorji tagħhom ġarrhom fil- bagalji tqal u kollha daqqiet li wassluh fl- art imbegħda ta’ l-Awstralja.

Ftit ilu kelli l-opportunità li nattendi Lejla Dun Karm Psaila li ġiet ippreżentata minn The Maltese Herald. Kienet mhux biss lejla ta’ ħajr lil dan il-poeta ċelebri nazzjonali iżda lejla fejn ġejna ppreżentati b’żewġ kotba mirquma ta’ Rodrigu (Rigu) Bovingdon. Żewġ xogħolijiet ġodda li jitfgħu aktar dawl fuq il-fenomenu li kien Dun Karm li tant weġġaħ il-letteratura u l-lingwa tagħna l- Maltin.

F’din il-lejla smajna lil Patri Leonard Testa jitkellem fuq il-letteratura Maltija u lil Professur Stephan Gatt barra li llonċja x-xogħol miktub minn Rigu qara messaġġ ta’ tifħir u inkoraġġiment mill- Profs Oliver Friggieri lil awtur ta’ dawn iż- żewġ fuljetti li għandhom jidħlu ma’ xogħolijiet oħra li nkitbu dwar il-poeta nazzjonali tagħna l-Maltin. Smajna wkoll

Dun Karm Psaila

il-leħen rekordjat ta’ Dun Karm jaqra’ waħda mill-poemi tiegħi.

Rigu Bovingdon twieled Ħ’Attard fl-1942 u rċieva l-edukazzjoni tiegħu fis- Seminarju ta’ l-Arċisqof il-Furjana. Huwa emigra lejn l-Awstralja fl-eta ta’ 16-il sena u kompla l-istudji tiegħu fl- Awstralja. Huwa sar ukoll kantant magħruf. Lura f’Malta attenda l- Università fejn iggradwa B.A. Hons fil- Malti.

Iż-żewġ xogħolijiet ġodda ta’ dan l-awtur huma: “Ħsiebi bħal agħma”: Tieqa fuq

Mix-xellug, Rigu Bovingdon, Prof Stephen Gatt u Fr Leonard Testa.

Rigu Bovingdon

ħsieb Dun Karm li fil-fatt hu diskors li ppreżenta huwa stess għall-Fondazzjoni Karmen Mikallef Buhagiar fl-Universitàta’ Malta għas-sena 2004. Huwa trattat lingwistiku, filosofiku u letterarju fuq it- tema ewlenija tal-karme Dunkarmjan, Il- Jien u Lilhinn Minnu.

Ix-xogħol l-ieħor issa stampat huwa “l- Għarqa ta’ San Pawl f’Malta” li Rigu qaleb mit-Taljan għall-Malti klassiku, tal- verżjoni oriġinali Il Naufragio di San Paolo a Malta, poema ta’ 158 vers endekasillabu. Il-poeta Nazzjonali Malti Dun Karm fil-fatt beda jikteb bit-Taljan u l-konverżjoni tiegħu għal-lingwa Maltija, kienet biss il-bidu ta’ triq twila li waslet lil Dun Karm sal-quċċata ta’ l-arti poetika.

Kienet lejla importanti u l-gazzetta nazzjonali, The Maltese Herald ħaqqa prosit li daħlet biex tippreżenta dawn ix- xogħolijiet għax lejliet bħal dawn għalkemm ma jattirawx ħafna nies iżda huma neċessarji biex inżommu ħajja l- letteratura Maltija fl-Awstralja. Id- diskussjoni li saret fl-aħħar fejn dawk preżenti setgħu jipparteċipaw kienet ta siwi immens.

Laqgħa oħra ta’ informazzjoni

Fil-belt ta’ Canberra fejn ma tantx għandna numru kbir ta’ Maltin iżda fejn hemm il-Kummissjoni Għolja ta’ Malta fl- Awstralja saret ukoll lejla ta’ informazzjoni li l-Għaqda Maltese Australian Association ta’ Canberra u Queanbeyan organizzat biex iżomm dejjem lill-membri tagħha nformati u aġġornati. Din il-għaqda torganizza wkoll

klassi tat-tagħlim tal-lingwa Maltija kull nhar ta’ Erbgħa, il-festa ta’ Maria Bambina, fenkata għall-Imnarja u dis- sena wkoll se jorganizzaw għall-ewwel darba il-festa tal-qaddis Malti, Dun Ġorġ Preca. Kull tielet Ħadd tax-xahar jiltaqgħu wkoll soċjalment. Bdew ukoll laqgħat ta’ informazzjoni u l-ewwel waħda kienet meta stiednu lill-

Uħud li attendew għal-laqgħa f'Canberra

Francis Tabone

Kummissarju Għoli, Francis Tabone biex jitkellem dwar l-istorja taċ- ċittadinanza doppja u kif din tista’ tintiret mill-ġenerazzjonijiet. Huwa fakkar, spjega u ħeġġeġ biex it-tfal ta’ l- emigranti japplikkaw għaċ-ċittadinanza Maltija qabel is-sena 2010. Kien hemm ukoll diskors viżwali permezz ta’ DVD mill-Ministru Dr Tonio Borg. Il-President ta’ l-Għaqda, Alfred Flask jittama li għal lejliet simili jattendu iktar nies milli attendew għal din l-ewwel laqgħa.

Malti jibbrilla fil-Lawn Bowls

Shaun Parnis li ppreżenta lil Malta fil-Lawn Bowls fl-aħħar Commonwealth Games li saru f’Melbourne reġa’ kiseb suċċess meta spiċċa fir-raba’ post fil-2008 Men’s Singles World Cup li għadha kif spiċċat fil-Warilla Bowling Complex (subborg qrib il-belt ta’ Wollongong) li fiha ħadu sehem kompetituri minn 21 pajjiż tad-dinja.. Skond Alan Gauci li jirrappreżenta lil Malta Lawn Bowls Association li kien preżenti għal dan it-turnament dan ż-żagħżugħ Malti (iben Louis, il-President tal-George Cross Falcons Club ta’ Cringila) irnexxilu jgħolli sewwa dan il-logħob għal Malta f’livell internazzjonali. F’din l-aħħar kompetizzjoni tiegħu Shaun Parnis irnexxilu jegħleb lil żewġ rebbieħa kurrenti tad-dinja, Safuan Said ta’ Malasja u Ali Forsyth ta’ New Zealand.

Għalkemm fil-preliminarji Shaun Parnis għeleb lil Safuan Said iżda meta waslu fis-semi-finali kien il-Malasjan li għeleb lill- Malti. Shaun huwa membri tal-Maltese Bowlers Social Club ta’ NSW, għaqda attiva ħafna tal-Maltin.

Shaun Parnis (xellug) u Allan Gauci

Malti champion tad-dinja

Fl-eta ta’ 43 sena, Jeff Fenech il-boxer ta’ nisel Malti mwieled l-Awstralja (ommu u missieru mwielda Malta) li jżomm tlett titli mondjali se jerġa’ jidħol għal ġlieda oħra x’aktarx ma’ l-għadu qawwi tiegħu, il-leġġendarju mill-Għana, Azumah Nelson li illum għandu 49 sena. Il-ġlieda li diġà qed tissejjah “il-ġlieda bejn l-Anzjani” x’aktar se ssir f’Melbourne. Nelson u Fenech. it-tnejn huma mnaqqxin fil-Boxing Hall of Fame. L-ewwel ġlieda tagħhom kienet f’Las Vagas fl-1991 spiċċat fi dro kontraversarja. Tlett xhur wara Nelson iġġieled ma’ Fenech f’Melbourne u għelbu fl- ewwel knock-out tal-karriera tiegħu.

Fenech qal li l-ewwel ġlieda ma’ Nelson f’Las Vegas għal kemm iddikjarata dro iżda huwa kien ir-rebbieħ. It-tieni waħda rebaħlu u ma għandux skużi għalhekk it-tielet waħda jridha biex jirbaħ ġiehu lura u biex jirbaħ ukoll għall-poplu Awstraljan. Jeff Fenech qiegħed jittrejnja bis-serjetà u minn 85.75 kg li kien jiżen diġà niżel għal 69kg u jittama li jkompli jinżel biex ikun fl-aqwa tiegħu u jibqa’ jżomm il-laqam tiegħu ta’ Marrickville Mauler u l-eroj tal-boxing fl-Awstralja.

Jeff Fenech