It-Tnejn, 4 ta' Frar 2008     
      

 

Aħbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Għal aktar aħbarijiet mill-Awstralja aqraw The Maltese Herald
li toħroġ fl-Awstralja kollha kull nhar ta' Tlieta.

 Jum l-Awstralja 2008

 

 Kull 26 ta’ Jannar, l-Awstralja tiċċelebra l-Jum Nazzjonali. F’dawn l- aħħar snin dan il-jum qiegħed jiġi mogħti ħafna mportanza u ftit ftit qiegħed jidħol sewwa fil-kalendarju tal-pajjiż. L- Awstralja ċċelebrat iċ-ċentinarju tagħha bħala nazzjon federali fl-ewwel ta’ Jannar 2001. Kienet is-sena 1788 meta l-hekk imsejjħa l-Ewwel Flotta daħlet f’Botany Bay NSW taħt il-kmand ta’ l-Ingliż, il-kaptan Arthur Phillip RN. Kien hemm 717 ħabsi (fosthom 180 nisa) u kważi kienu kollha minn naħat ta’ Londra minn fejn telqu fit-13 ta’ Mejju 1787. L-ewwel flotta kellha 11-il vapur u kien hemm191 marines u 19-il uffiċjal.

Għalhekk Jum l-Awstralja fil-fatt ifakkar meta r-razza bajda skopriet Sydney fejn għal sekli kbar qabel kien diġą hawn ħafna tribu numeruż ta’ Aboriġini li sofrew ħafna taħt il-ħakma tal-ħakkiema Ingliża.

Għalkemm il-Kaptan Phillip ipprova jkun ħanin ma’ l-Abroiġini, sa l-ewwel 70 sena t-tribu EORA ġie meqrud kompletament. L-Aboriġini għadhom sal- lum iħarsu lejn il-wasla ta’ l-ewwel flotta bħala invazzjoni u ftit juru nteress f’dan il-Jum Nazzjonali tas-26 ta’ Jannar. Ta’ min ifakkar ukoll li ċ-ċittadinanza Awstraljana daħlet bħala liġi fl-1949 jiġifieri 158 sena wara li l-Ingliżi daħlu l- Awstralja.

Ma’ l-Awstralja kollha dan il-jum jiġi ċċellebrat f’ħafna ċeremonji. Joħorġu wkoll l-ismijiet ta’ dawk li jkunu ġew onorati bil-għotja ta’ l-Australian Medals li huma l-ogħla unuri li joħorġu mill-Gvern Federali  Awstraljan.  Dawn  l-unuri ħadu

 

It-tiġrijiet tal-laneċ quddiem il-Opera House.

Il-Gvernatur ta' NSW Marie Bashir u l-Premier Maurice Iemma jaslu
għall-iState Reception f'Darling Harbour.

 

post l-Unuri Brittaniċi fl-1975 meta il- Gvern  Laburista  ta’  Gough Whitlam ta’

 

dak iż-żmien stabbilixxa “The Order of Australia”.

 
 

 Unuri għal Maltin

 

 Kien tassew pjaċir għalija meta smajt li dis-sena l-unur OAM mar għand wieħed mill-ħbieb l-antiki tiegħi, Frank Scicluna minn South Australia. Ingħata dan l-unur għax-xogħol kontinwu tiegħu fil-qasam tat-tagħlim u ż-żamma ta’ l-ilisen Malti fl-Awstralja u l-edukazzjoni multikulturali.

Frank Scicluna OAM huwa wkoll il-Konslu Onorarju ta’ Malta f’South Australia u għal dawn l-aħħar 40 sena ilu jaħdem għall-komunitą Maltija f’dak l-iStat fi sferi differenti. Huwa kien President tal-Kunsill Malti ta’ SA għal 9 snin u prinċipal ta’ l-iskola tal-Malti għal 23 sena sħaħ. Għal sitt snin kien ukoll President ta’ l-Assoċjazzjoni ta’ l-iSkejjel Etniċi ta’ South Australia u għalliem tal-matematika u tal-lingwi fl-iskejjel governattivi ta’ l-iStat.

Frank Scicluna qed jaħdem bi sħiħ biex tiġi mwaqqfa Federazzjoni ta’ l-iSkejjel tal-Lingwa Maltija fl- Awstralja.  Ma  hemm l-ebda dubju li dan il-Malti jistħoqqlu dan il-mertu għax ix-xogħol li wettaq huwa utli

 

Frank Scicluna

 u apprezzat. Huwa persuna li tħadem fis-skiet, b’determinazzjoni u sinċerita’. Kif qalli, huwa li jixtieq jaqsam dan l-unur mal- membri kollha tal-komunitą Maltija fl-iStat ta’ South Australia.

Kien hemm żewġ Maltin oħra li ġew onorati, David Spiteri minn Baulkham Hills NSW ġiet mogħti l-Public Service Medal għax-xogħol tiegħu mar-Rail Corp. Il-ġenituri ta’ David, illum mejtin huma mir-Raħal Ġdid u hu l-uniku tifel fost tmienja li twieled l-Awstralja.

Greg J. Sammut RAN, ħa service medal bħala baħri li serva fin-Northen Persian Gulf. Ilu fin-Navy għal 23 sena. Missieru Malti li ġie l-Awstralja fl-1956 u hu twieled l-Awstralja.

 
 

 Il-ħbieb tal-gazzetta nazzjonali

 

 Il-gazzetta nazzjonali tal-Maltin fl- Awstralja ilha toħroġ kontinwament 46 sena. Rekord assolut meta nkunu qed niftakru fil-pijunieri tal-midja miktuba fost il-Maltin barra minn xtuthom. Għad hawn min ma jistgħax jifhem kemm hija diffiċli li żżomm gazzetta bil- Malti li fiha 20 paġna fil-ġimgħa u bi staff permanenti biss ta’ żewġ persuni għal dawn is-snin kollha. Din il-gazzetta ma naqsitx li tagħmel ħafna ħbieb li b’xi mod jew ieħor joffru l-għajnuna tagħhom bħala voluntieri u kontributuri. Ftit qabel ma ntemmet is- sena, Lino Vella  l-editur  u Rita  Kassas li huma ż-żewġ   kolonji  tal-gazzetta kellhom madwarhom lill- ħbieb ta’ The Maltese Herald għall-ikla f’restaurant f’Merrylands.

 

F’dan ir-ritratt jidhru fuq wara mix-xellug Charles u Rita Kassas, Lino Vella, Rigu Bovingdon, Augustine Borg, Marlene u Lawrence Dimech, Vince u Connie Azzopardi. Bil-qegħda jidhru Sam u Merle Vella, Rose Borg, u Iris Bovingdon. Mark   Caruana  u  martu  Antoinette  ma setgħux jattendu għal din l-ikla iżda xorta rċevew ringrazzjament mid- direzzjoni ta' The Maltese Herald.

 
 

 Tkompli l-mixja tas-salib u l-ikona

 

 Kemm-il darba ktibna dwar dak li qed jiġi ppreparat għal World Youth Day li għandha ssir f’Sydney f’Ġunju 2008 u li għaliha mistenni jattendi l-Papa Benedittu u anke l-Arċisqof ta’ Malta Mons Pawlu Cremona flimkien ma’ kontinġent ta’ żgħażagħ minn Malta ta’ madwar 200 persuna. Biex jitqajjem l-interess u l-aspett reliġjuż fl-Awstralja qed issir relay mal-pajjiż kollu tas-salib u l-ikona tal-Madonna. Kull fejn qed imur dan is-salib u l-ikona qed ikollhom laqgħat spiritwali mill-aqwa. Ftit ilu s-salib u l-ikona kienu fil-villaġġ tax-xjuħ li jmexxu s- sorijiet Dumnikani Maltin fi Blacktown NSW.

Din id-darba s-salib u l-ikona kienet f’Mount Shoenstatt, iċ- ċentru ta’ l-Irtir fis-subborg ta’ Mulgoa ħdejn Penrith fejn jgħixu s-sorijiet Ġermaniżi ta’ Shoenstaff. Għaċ-ċeremonji li saru f’dan il-lokali attendew ħafna kattoliċi minn diversi komunitajiet etniċi u fosthom kien hemm il-Maltin. Meta wasal is-salib u l- ikona kien hemm talb, purċissjoni u anke quddiesa fejn il- Maltin ħadu sehem attiv.

Romwald Sultana, iċ-ċerman tal-KDZ08 għamel il- preżentazzjoni tradizzjonali għall-Maltin. Kien hemm ukoll żewġ rappreżentanti żgħażagħ, James Cassar li kanta bil- Malti u Pauline Lisa Bigeni li daqqet fuq l-orgni. Sfortunatament il-jum li beda b’temp sabiħ intemm b’maltempata li kienet ta’ skomdu għal ħafna fejn anke xi triqat sfaw magħluqa minħabba li waqgħu xi siġar. Għal din l- okażjoni attendiet ukoll il-Konslu Ġenerali għal Malta f’NSW, Joanna Pisani u Joe Fabri membru tal-KDZ08 u eks President ta’ l-Għaqda Salezjana f’NSW.

 

Uħud mill-Maltin li marru Mulgoa NSW.

 
 

 Tlett traġedji

 

 Omma Maltija  li għaddiet min traġedja wara l-oħra qalet li se titlob lil dak ta’ hemm fuq biex jagħtiha tama għax għandha bżonn “break’. Dan qalitu Julie Cini ta’ 33 sena wara  li rat  lit-tieni tifla tagħha Zarlee tispiċċa fix-xejn minħabba marda ġenetika li ħadet ukoll lill-ewwel tifla tagħha, Montanna.

Hekk kif wasal il-Milied, Zarlee ta’ sena tilfet il-battalja tagħha għal marda spinal muscular atrophy (SMA). Dan kien biss sentejn u nofs wara l-mewt ta’ l-ewwel tifla Montanna li kellha 10 xhur. Għaxar xhur wara l-mewt ta’ Montanna, ir-raġel ta’ Julie, Ross Broanlaw miet f’aċċident tat-traffiku ħdejn il-farm tagħhom f’Heywood.

Julie Cini qalet li hi ferm krudili li tara ż-żewġt itfal tiegħek itemmu ħajjithom b’dan il-mod speċjalment meta ma tkunx tista’ tagħmel xejn biex tgħinhom. Julie qalet ukoll li kellha tbiegħ il-farm f’Heywood għax kien ifakkarha ħafna fir-raġel tagħha li miet fid-daħla eżatt tal-farm. Hija issa marret toqgħod fis- subborg ta’ Berwick.

Julie Cini u r-raġel tagħha kienu stabbilixxew għaqda ta’ għajnuna għal dawk il-ġenituri li għandhom tfal isofru bl-SMA. Iktar tagħrif isibuħ fil-website www.smaaustralia.com

 

Julie Cini bir-ritratti ta' żewġa u t-tifla Zarlee

 

 

 Tkompli l-burokrazija

 

 F’ittra lill-editur li dehret f’The Times li toħroġ kuljum bl-Ingliż f’Malta, George Portelli minn Melbourne qajjem każ ieħor fejn dawk il-Maltin li jżuru Malta qed ikollhom diffikultajiet biex jitolbu lura dak li kienu ħallsu fuq it-taxxa tal-VAT minħabba burokrazija żejda. F’Malta kif jaf kulħadd hemm it-taxxa tal-VAT li titħallas fuq l-oġġetti li tixtri iżda jekk ma tkunx residenti permanenti ta’ Malta tista’ titlob lura dak li tkun ħallast fuq il-VAT meta tkun ħiereġ mill-pajjiż. Is-sistema burokratika titlob li r- refund tiegħek joħroġ bħala foreign bank draft fuq il-muniti ewro jew dollaru Amerikan iżda mhux fuq id-dollari Awstraljan.
 
Jiġri għalhekk li meta dan ir-rifond jasal l-Awstralja bi tranżazzjoni mill-HSBC Bank u c-Chase Manhattan ta’ l-Amerika int trid tħallas turrun multi bankarji ta’ kull bank li ħares lejn iċ-ċekk tiegħek. George Portelli qal li kemm-il darba talab spjegazzjoni għaliex isiru dawn l-affarijiet mal-Maltin ta’ l-Awstralja iżda qatt ma ġie mogħti spjegazzjoni, ħaġa li hija prudenti. Huwa nsista li l-awtoritajiet għandhom jispjegaw din il-burokrazija u jippruvaw isibu soluzzjoni iżda qal ukoll li mhux qiegħed jittama li jkun hemm xi rimedju.

 
 
 

Ftakar li din il-paġna tinbidel kull ġimgħa. Jekk trid iktar tagħrif ikkuntattja
lawdimech@optusnet.com.au

 

 

Jekk trid taqra l-artikli ta' dawn il-paġni li dehru qabel
Agħfas Hawn

 

 

Home  |  Maltese Għana  |  Maltese Folklore  |  General Section

 

Copyright © 2007 l-orizzont & allmalta.com. All rights reserved.
Design, implementation and hosting by allmalta.com