allmalta.com - Ahbarijiet mill-Awstralja

It-Tnejn, 5 ta' Novembru 2007

Aħbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Dawn l-aħbarijiet jidhru wkoll fil-gazzetta f'Malta "l-orizzont" (kull nhar ta' Tnejn) u
f'The Maltese Herald, il-gazzetta nazzjonali tal-Maltin fl-Awstralja.

Żmien ta’ stennija

Dħalna fi żmien ta’ wegħdiet, qlajja’, esaġerazzjonijiet, ftaħir u x’naf jien. Iva, se jkollna elezzjoni Federali (jiġifieri ma’ l-Awstralja kollha). U baqalna 20 jum ieħor ta’ musketterija għax il-Prim Ministru, John W. Howard iffissa d-data għal nhar is-Sibt 24 ta’ Novembru. F’Malta wkoll inthom ħerqana li l-Prim Ministru Gonzi iħabbar d-data ta’ l- elezzjoni. Mhux se nikteb dwar lil min se nivvota iżda se nagħtikom xi tagħrif ġenerali biex tkunu tistgħu tifhmu aħjar is-sistema Awstraljana.

Il-Prim Ministru John Howard huwa l-kap ta’ ko-alizzjoni bejn il-Partiti Liberali u dak National u ilhom fil-Gvern mis-sena

Kevin Rudd u Julia Gillard

1996 jiġifieri diġà rebħu erba’ elezzjonijiet wara xulxin. L-elezzjoni Federali ssir kull tlett snin. Din l- elezzjoni se tkun ukoll l-aħħar waħda ta’ John Howard għax diġà ħabbar li se jirtira xi żmien matul il-ħames term. Is-suċċessur tiegħu se jkun Peter Costello li fil-preżent hu t-Teżorier. Il-Prim Ministru jinsab taħt theddida serja għax id-distrett fejn jikkontesta jiġifieri Bennalong f’NSW għandu biss marġini ta’ 4.4%. Jekk jitlef postu jkun l-ewwel Prim Ministru mill-1929 ‘l hawn li ma telgħax.

Fuq in-naħa l-oħra hemm il-Kap tal-Partit Laburista, Kevin Rudd li ilu jmexxi biss minn Diċembru 2006. Il-Laburisti rebħu 60 siġġu fil-Kamra tar-Rappreżentanti fl- aħħar elezzjoni u biex jirbħu l-Gvern iridu xaqliba ta’ 4.8% li twassal għal żjieda ta’ 16-il siġġu.

Il-votanti se jkollhom jivvutaw għal 150 siġġu għall-Kamra tar-Rappreżentanti (Lower House) u wkoll għal 40 mill- 76 siġġu ta’ l-Upper House (is- Senat). Min iġib l-iktar siġġijiet fil- Kamra tar-Rappreżentanti (Laburisti jew

Il-Prim Ministru, John W. Howard

Koalizzjoni) jiġi msejjaħ biex jiggverna. Minn popolazzjoni ta’ madwar 21 miljun 13.5 miljun huma eliġibbli biex jivvutaw fil-24 ta’ Novembru. Il-votazzjoni hija obbligatorja u jekk ma tivvotax tista’ tiġi multat/a mill-inqas $20.

Il-Gvernijiet fl-Awstralja nbidlu biss ħames darbiet fil-24 elezzjoni li saru mill-aħħar gwerra dinjija. Mhux il-Koalizzjoni u l-Partit Laburista biss se jikkontestaw iżda jkun hemm ukoll l- Australians Greens, il-Family First, l- Australian Democrats u xi oħrajn.

Fejn jgħixu l-Maltin?

Huwa tajjeb ferm li nkun nafu b’ċertezza kemm hawn Maltin fl- Awstralja ta’ dixxendenza Maltija. Niftakru snin ilu kemm kienu jesaġeraw meta jiġu biex isemmu kemm hemm Maltin fl-Awstralja. Inħarsu lejn l-aħħar żewġ ċensimenti skond analisi li għamlina Mark Caruana, storiku u studjuż fl-immigrazzjoni fl-Awstralja. Hemm differenza sinifikanti fl-aħħar żewġ ċensimenti 2001 u 2006 għax il- formoli taċ-ċensiment issa qed jistaqsu mhux biss fejn twelidt iżda wkoll “What is your ancestry”. Għalhekk dawk li mhux imwielda Malta iżda jħossu affinità mal-pajjiż tal-ġenituri tagħhom jistgħu jirreġistraw bħala “Of Maltese Ancestry”. Hemm ukoll provizzjoni fejn tista’ tiddikjara iktar minn dixxendenza waħda. Din hija addattata għal dawk fejn hemm żwieġ imħallat.

Sintendi dejjem se nsibu numru (speċjalment fejn nidħlu aħna l-Maltin) ta’ dawn li jistħu jew ma jridux jiddikjaraw li huma ta’ dixxendenza Maltija.

Għal dawk li huma midħla ta’ l-istat ta’ NSW insibu li l-istatistika tal-Belt ta’ Blacktown baqgħet l-iktar fejn hemm Maltin 8,774 iżda Penrith daħlet it-tieni

Il-Maltin li jgħixu fl-iState ta' NSW, fejn huma?

b’6325 u wriet żjieda fl-aħħar ħames snin ta’ 796 persuna. Imbagħad insibu lil Holroyd b’3500 persuna, Fairfield b’3492, Liverpool b’3054, Baulkham Hills b’2527 u Hawksbury b’2223 Hawn ninnutaw li Baulkham Hills għamel żjieda sostanzjali ta’ 676 persuna.

Hemm sintendi 41 Muniċipalità’ f’NSW. Insibu li 14 minnhom għandna iktar minn

elf persuna residenti. Totali huma hekk:
Fiċ-ċensiment tas-sena 2001 kien hemm 45,838 u fl-aħħar ċensiment tas- sena 2006 għandna 49,169 persuna jiġifieri l-popolazzjoni ta’ Maltin (imwielda Malta jew ta’ nisel Malti) fl-istat ta’ NSW f’dawn l-aħħar snin rat żjieda sostanzjali ta’ 3,331. Ikollna iktar opportunitajiet biex nespandu fuq dawn il-figuri u anke wkoll inħarsu lejn Stati oħra fl-Awstralja.

Grazzi ħafna

Kemm–il darba minn dawn il-kolonni ktibna dwar il-programm televiżiv ta’ l- aħbarijiet li l-PBS (Malta) jibgħatu lejn l- Awstralja. Dan il-programm ta’ nofs siegħa jiġi transmess fuq l-SBSTV (free to air) mingħajr l-ebda ħlas għall-Gvern Malti. Ilna snin ingergru li dawn l- aħbarijiet kienu jaslu fl-Awstralja madwar tlett ġimgħat wara.

Ġew ħafna dinjitarji, kellna ħafna wegħdiet u assigurazzjonijiet li dan il- metodu antikwat kif jiġi mibgħut il- programm kien se jiġi rranġat. Ta’ aħħar ibaħħar jgħid il-Malti. Kellu jkun Francis Tabone, il-Kummissarju Għoli l-ġdid li rnexxielu japplika teknoloġija moderna

biex jaqleb ‘L-aħbarijiet” minn Malta u jwassalhom hawn fl-istess ġimgħa li jsiru.

L-aħħar li kont fl-newsroom ta’ l-SBS (Malta) f’Ġunju 2007 smajt kemm kienu

ebsin u ħafna drabi aggressivi l-emails u ittri li kienu jirċievu mingħand it- telespettaturi fl-Awstralja li kellhom kull raġun jilmentaw mid-dewmien u xi kulltant ukoll meta l-programm ma kienx jasal. Kienet diffiċli biex imfiehem lil ħbiebi tiegħi fl-newsroom ta’ l-PBS (Malta) kemm hija importanti din in-nofs siegħa ta’ aħbarijiet televiżivi minn Malta iżda aċċertajthom li ħadd ma kien qed jagħti t-tort lilhom. It-tort kien x’imkien ieħor. Almenu ma ħriġtx minn hemm b’rasi maqsuma! Għalhekk inħossni ferħan u sodisfatt li qed nirċievu l- aħbarijiet televiżivi b’ħeffa mistennija f’din l-era ta’ teknoloġija sfernata. Nittamaw li nkomplu.

Fil-qasam tal-futbal

F’l-iStat ta’ NSW, it-tim tal-Maltin li dan l-aħħar qed jilgħab taħt l-isem ta’ PCYC Parramatta Eagles spiċċaw it- tielet fil-kompetizzjoni NSW Super Winter League u taħt il-kowċ ta’ nisel Malti, Jason Falzon, li kien jilgħab mal-Melita Eagles, u għal ftit ma ġewx promossi.

Dawn rebħu wkoll it-titlu ta’ Club Champions fejn il-punti ta’ l-ewwel tim u l-punti tat-tim ta’ taħt l- 20 sena jiġu kkunsidrati flimkien.

Iżda l-ikbar suċċessi rebaħhom it-tim ta’ taħt l-20 sena taħt il-kowċ Bill Pappas meta dawn rebħu mhux biss il- Premiership b’sitt punti fuq kulħadd iżda kaxkru wkoll il-kompetizzjoni Grand Final li ssir bejn l-ewwel ħames timijiet mingħajr ma’ tilfu logħba.

Il-Federazzjoni Soccer NSW organizzaw Presentation Night fil-Convention Centre ta’ Bicentennial Park f’Homebush fejn ġew mogħtija l-premjijiet.

Fir-ritratt jidhru mix-xellug: Nick Porreca, Bill Pappas, Osman Jubera, Chris Gardener,
Jason Falzon u George Ellul fit-trofew ta’ Club Champions 2007.

Dawwarna l-arloġġ

Dħalna fil-ħin tas-sajf waqt li inthom f’Malta bdejtu tħossu l-bard. Veru ninsabu bogħod minn xulxin!. Ċertu naħat ta’ l-Awstralja nhar il-Ħadd ( 28/10/07 fis-2 am) dawwarna l-arloġġi siegħa ‘l quddiem. Insejħulu Daylight Saving u jispiċċa fit-30 ta’ Marzu 2008 iżda hemm proposta quddiem il-Parlament ta’ NSW biex il-ħin tas-sajf jispiċċa fis-6 ta’ April almenu f’NSW. Għalhekk mal-ħin ta’ Malta dawn l-iStati ta’ NSW, South Australia, Victoria, Tasmania u l-ACT hemm differenza ta’ għaxar siegħat. Meta Malta jkun nofs-in-nhar f’dawn in-naħat ta’ l-Awstralja jkunu l-10 pm.