allmalta.com - Ahbarijiet mill-Awstralja

It-Tnejn, 28 ta' Mejju 2007

Aħbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Dawn l-aħbarijiet jidhru wkoll fil-gazzetta f'Malta "l-orizzont" (kull nhar ta' Tnejn) u
f'The Maltese Herald, il-gazzetta nazzjonali tal-Maltin fl-Awstralja.

Opera komposta u kantata bil-Malti fl-Awstralja

Niftakar sewwa meta f’April 2004, ġewwa r-Riverside Theatre ta’ Parramatta f’NSW ġiet ippreżentata l- opra ‘l Martiri tas-surmast Carmelo Pace. Bla dubju l-ewwel opra Maltija li qatt dehret fl-Awstralja. Kienet opera dwar ir-rewwixta kontra l-Franċiżi fl-1798 u l-protagonista kien l-eroj Malti, Dun Mikil Xerri.

Jidher li issa deħlin f’perjodu ieħor fil- qasam ta’ l-opera meta żagħżugħ Malti tat-tieni ġenerazzjoni daħal għax-xogħol tant diffiċli biex jikkomponi opera bil- lingwa Maltija u jippreżentah għall-ewwel darba fl-Awstralja.

Jeff Galea BMus Hons (Syd), MA (W’gong) fl-età ta’ 40 sena, huwa diġà kompożitur u kitarrista magħruf u propjetarju ta’ l-iskola Cadence Music f’Pendle Hill NSW fejn għandu 130

Jeff Galea

student. Il-ħajra li jidħol għal din il-biċċa xogħol klassika u storika ġejja mir-rabta’ tiegħu mal-kultura Maltija li wiret minn missieru l-magħruf kantant Malti, Joe Galea u ommu Josephine.

Jeff qalli li huwa diġà kkompona kunċert doppju għal kitarri “Melita Fantasie” u biex għamel dan kellu jidħol sewwa fir- riċerka ta’ l-Għana u l-Prejjem. Dan ix- xogħol qajjem interess kbir fl- Universitajiet kemm ta’ Sydney u kemm ta’ Wollongong.

Kien hawn li ntebaħ kemm l-Awstraljani jafu ftit wisq dwar Malta. Fl-opinjoni ta’ Jeff Galea din l-opera li qiegħed jikteb dwar l-Assedju l-Kbir 1565 se tkompli turi kif żviluppa l-karattru Malti. Hija storja bbażata fuq il-konflitt bejn il- Kristjaneżmu u l-Islam li għandu kurrenti sa llum. Skond Jeff, l-Assedju tas-sena 1565 kien ta’ sinifikat għad-dinja kollha u jittama li l-Opera tiftaħ tieqa oħra dwar dawk iż-żminijiet.

Dan iż-żagħżugħ Malti beda jippjana l- opera tard fis-sena 2005 u flimkien mal- Professur Stephen Ingham mill-Università ta’ Wollongong tkellmu fit-tul dwar x’jista’ jsir. Il-libretto miktub minn Bonny Cassidy spiċċaħ kmieni dis-sena wara riċerka serja dwar l-assedju. Jittama li jispiċċa kollox sas-sena 2008. Waqt ir-riċerka kellu jistudja sewwa l- elementi ta’ l-istorja, dwar il-Kavallieri, it-Torok u r-reliġjonijiet. Din ir-riċerka għadha sejra.

Oriġinalment l-opera se tkun bl-Ingliż b’sessjonijiet ta’ djalogu bil-Malti iżda finalment tiġi maqluba kollha bil-Malti. Dan kollu se jkun il-qofol tat-teżi tiegħu Ph.D li titlob li l-opera tiġi ppreżentata “live” fuq il-palk. Huwa qalli meta jiġi biex jaqleb għall-Malti għandu fi ħsiebu lil

Jeff Galea

Frank Zammit u Rigu Bovingdon li diġà wrew interess u rrendew xi għajnuna wkoll.

Dwar fondi għal dan il-proġett huwa jittama li jsib xi għajnuna mill-Università iżda jidher li diġà rċieva xi għajnuna finanzjarja mill-Għaqda Kulturali Maltija u ċ-Ċittadini f’NSW. Ftit ilu sa anke sar kunċert varjat mill-Maltese Connection f’Wenworthville Leagues Club fejn ħadu sehem iċ-Ċittadini, James Cassar, Angelle, Jamie u Amanda Bonnici biex jiġi mgħejun finanzjarjament Jeff Galea u l-opera tiegħu. Jeff Galea jirringrazzja ħafna lill-ġenituri tiegħu għall-appoġġ u għadd ta’ Maltin oħra.

Iżda din hija fil-fatt veru l-ewwel Opera bil-Malti? Ma hemm l-ebda dubju li se tkun l-ewwel waħda komposta u kantata bil-Malti fl-Awstralja.

Kif ngħallmu lit-tfal tagħna

Isiru attentati kontinwi f’din in-naħa tad-dinja biex inrawwmu t-tradizzjonijiet Maltin speċjalment il-kultura u l-lingwa tagħna, biex nippruvaw ngħaddu dawn lit-tfal u t-tfal tat-tfal tagħna li jitwieldu hawn.

Ftit ilu meta kien hemm il-marċ ta’ l-Anzac Day fil-belt ta’ Sydney ilmaħt lil ħabibi George Attard minn Greystanes ta’ 62 sena, imwieled San Giljan u ilu jgħix f’Sydney l-Awstralja 44 sena. George kellu miegħu tifel ta’ sitt snin, Jacob Mangion.

Staqsejtu dwar dan it-tifel u qalli bi kburija li dak in-neputi tiegħu, it-tifel tat-tifla tiegħu Julie li hija miżżewġa lil Sam Mangion li wkoll ġej minn familja Maltija kbira bl-għeruq Maltin tagħha.

In-nannu George qiegħed jinteressa lil Jacob mhux biss biex jifhem u jkun kburi bis- sehem tal-Maltin fi żmien l-ewwel gwerra dinjija iżda biex jitla’ bandist bħalu.

George Attard idoqq il-kurunetta ma’ OLQP Maltese Band u madwar sitt snin ilu kien President tal-kumitat tal-banda ukoll. George huwa xempju fil-qasam tal- voluntarjat u jagħti s-servizz tiegħu f’kull avveniment kbir li jsir f’Sydney. Fost il- ħafna attivitajiet li jieħu sehem fihom kien xufier voluntier fl-Olympic Games u diġà offra s-servizz tiegħu għal World Youth Day fl-2008. Hut George huma mferrxa mad-dinja iżda għad għandu lil huh Leli Attard jgħix f’San Ġwann Malta li għadu kemm qatta’ sitt xhur f’Sydney.

George Attard ma' Jacob Mangion

Il-vjaġġ Kokoda

Fin-naħat tal-Gold Coast (Queensland) bħala preparazzjoni għall-Anzac Day ġiet organizzata t-tielet Rotary Kokoda Memorial Walk u ħafna mill-veterani ħadu sehem fi vjaġġ ta’ 27km minn Canungra sa Carrara. Fl-aħħar ta’ dan il-vjaġġ li spiċċa fi Broadbeach fejn setgħu jingħaqdu magħhom il-familji tagħhom. Kull sena Air Nuigini jġibu l-Awstralja lil Ben Moide ta’ 82 sena li kien surġent mal-Papuan Infantry Battalion li ħa sehem fil-battalja ta’ Kokoda biex jieħu parti. Din is-sena kien hemm grupp ta’ Maltin ukoll li ħadu sehem kif jidher f’dan ir-ritratt. Paul Lapira, il-veteran Malti li joqgħod f’dawn in-naħat iltaqa’ ma’ Ben Moide (ara ritratt) u bħas-soltu ħadu parti fil-mixja bil-bandiera Maltija.


Xi Maltin li attendew għal Kokoda Memorial Walk		Ben Moide ma' Paul Lapira

Wirja ta’ karozzi u muturi

Fil-Hamrun Club li jinsab f’Marsden Park NSW saret wirja ta’ karozzi u muturi antiki u kien hemm x’tara tassew. Il-patrun ta’ dan il-klabb, l-Onor John Aquilina MP ippreżenta il-premjijiet mogħtija lir-rebbieħa f dan il-jum hekk imsejjaħ, Maltese-Australia Carnival Car & Bike Show Day li ilha ssir għaxar snin infila. Ir-rebbieħ ta’ l-aħjar karozza kien Dominic D’Agostino minn Picton li ppreżenta Chevrolet ħamra waqt li fil-kategorija tal-muturi r-rebbieħ kien ix-xandar (Sydney One Radio) Frank Delia minn Blacktown. Għal din il-wirja attendew ħafna Maltin dilettanti tal-karozzi u kulħadd apprezza il-mod kif dawn il-karozzi jinżammu fl-aqwa kundizzjon, ileqqu u b’dehra li tiġbdek u tieħdok lura lejn żminijiet meta l-karozzi kienu iktar ta’ delizzju milli sempliċiment ħtieġa għas-sewqan ta’ kuljum.

John Aquilina MP ma' Frank Delia fuq il-mutur u fuq il-lemin ma' Domenic D'Agostino quddiem il-karozza.