It-Tnejn, 15 ta' Awissu, 2005     
      

Ahbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Dawn l-ahbarijiet jidhru wkoll fil-gurnal "l-orizzont", fil-pagna mill-Awstralja,
li tidher kull nhar ta' Tnejn.

 Ghaliex iridu jaghlqulna halqna

 

 Fil-hargiet li ghaddew ghidtilkom ghaliex qeghdin idawwru l-kanuni taghhom kollha kontrina, biex jippruvaw isikktu dak li jigi ppublikat f’din il-pagna unika ta’ kull gimgha mill-Awstralja. Huwa d-dmir tieghi li ngibilkom ahbarijiet u kummenti mill-Awstralja, mhux dak li joghogob biss lill-awtoritajiet. Kif ghamilt ghal dawn l-ahhar 40 sena nfila ser inkompli (se kemm il-Bambin izommi f’sahhti) mhux biss nohrog b’ahbarijiet izda niffoka wkoll fuq dawn il-htigijet li minnhom jistghu jibbenefikaw il-Maltin li jghixu fl-Awstralja.
 
Ejjew naghtu harsa lura lejn dawk is-suggetti li qajjimna f’din il-pagna f’dawn l-ahhar seba’ xhur, (mhux se mmorru lura wisq); suggetti li mhux dejjem nizlu ghasel ma’ l-awtoritajiet jew dawk li huma f’posizzjoni li jistghu jghinu lill-Maltin fl-Awstralja.
 

 Ftehim reciproku dwar is-servizzi socjali bejn Malta u l-Awstralja. Ikkummentajna li l-konsultazzjoni mal-komunita’ Maltija minn naha tal-Gvern Malti kienet mill-inqas. Ta x’jifhem li dan il-ftehim gie mgedded u ffirmat meta l-Gvern Awstraljan baqa’ jitlob konsultazzjonijiet ghal hafna xhur wara. Il-Maltin fl-Awstralja gew moghtija taghrif minimu ta kif gie aggornat dan il-ftehim tant importanti.
 
 Ipprotestajna ghaliex il-Maltin li jghixu barra mhux qeghdin jigu kkunsiderati kif jixirqilhom fl-ghoti tal-midalji ghall- Qadi tar-Repubblika.
 
 Ghamilna kritika qawwija u ripetuta dwar il-mod xejn professjonali anzi skandaluz li bih imxew mal-Maltin fl-Awstralja l-PBS (Malta) bil-programm li jittrasmettu ghall-SBSTV fl-Awstralja. Tant ikkritikajna li gbarna warajna lill-maggoranza tal-komunita’ u wara hafna xhur ta’ insistenza, l-PBS (Malta) ammettew l-izbalji u t-telqa’ li biha kienu qed joperaw u “L-Ahbarijiet” ta’ kull nhar ta’ Hadd marru hafna ahjar.
 
 Ikkritikajna wkoll il-messaggi tal-kapijiet Maltin li jibghatu kemm ghall-Milied u okazzjonijiet ohra li fihom idahhlu element politiku. Ghidna ukoll kull sena l-Arcisqof ta’ Malta jonqos li jibghat messagg lill-emigranti f’The Maltese Herald.
 
 Semmejna in-nuqqas serju tal-Kummissarju Gholi Malti f’Canberra jew r-rapprezentanti tieghu meta kienux prezenti fil-waqt li l-Gvern ta’ l-Istat ta’ Western Australia inawguraw monument biex ifakkar l-iskema ta’ “The Child Migration”. Malta kienet bghatet 310 tfal lejn dawk il-kulleggi kattolici. Wara nstab li hafna mit-tfal kienu gew ittrattati hazin u anke abbuzati.
 
 Ikkritikajna wkoll lil MLP ghax waqqfu l-gurnal elettroniku taghhom “Malta Star” li tant kien qieghed jinqara mill-emigranti.

 

Klassi tal-Malti f'Horsley Park NSW

 

Il-Kummissjoni Gholja Maltija f'Canberra

 

 Ghamilna kampanja qawwija biex il-Gvern Awstraljan ihaffef il-process u jirranga l-ligijiet tac-cittadinanza biex dawk il-madwar 2000 Malti li tilfu c-cittadinanza Awstraljana ghax kisbu l-Maltija jkunu jistghu jergghu jakkwistawha lura mill-gdid. Kellimna persunalment ma’ ghadd ta’ Membri Parlamentari Awstraljani miz-zewg nahat politici biex jghinu halli l-ligi taddi din is-sena. Sa anke tlajna naghtu xhieda importanti quddiem is-Senat Awstraljan. F’din il-kampanja gejna nfahhrin mill-Group Southern Cross li kienu fuq quddiem f’din il-konfrontazzjoni mal-Gvern Awstraljan.
 
 Poggejna quddiem il-pubbliku Malti l-argument li persuni ta’ nisel Malti ghandhom jigu moghtija l-istess drittijiet li ghandhom jew se jkollhom il-membri tal-UE meta dawn jigu jghixu f’Malta.

 Ikkritikajna il-mod diskriminatorju li bih kienu qed jahdmu l-ufficjali tal-Passport Office f’Malta fejn jidhol il-hrug ta’ passaporti mill-Kummissjoni Gholja f’Canberra. Meta Malti mill-Awstralja kien imur Malta b’passaport gdid mahrug minn Canberra dawk kienu jitolbuh id-dokumenti mill-gdid.

 Ikkritikajna lill-Gvern Malti u anke lill-awtoritajiet tal-Knisja li ma jridux jikkoperaw mal-grupp C-MOM ta’ Western Awstralja biex jinghalaq darba ghal dejjem l-episodju dwar li skema tac-Child Migration.

 Dwar it-taghlim tal-Malti fl-Awstralja ktibna kemm-il darba u semmejna n-nuqqas serju tal-Gvern Malti li jaghti gharfien ufficjali lill-isforzi kbar li qeghdin isiru biex l-ilsien Malti fl-Awstralja ma jmutx. L-iskejjel tat-taghlim tal-kultura Maltija fl-Awstralja ghidna kemm-il darba jridu ghajnuna u mhux kliem fil-vojt jew rapporti.

 Tlabna lill-Ministru Dr Louis Galea biex fuq il-Kunsill tal-Lingwa Maltija li gie mahtur f’Malta jkun hemm rapprezentanza mill-Maltin ta’ Barra u biex dawn jghidulna x’pjanijiet ghandhom biex izommu hajja l-lingwa Maltija barra minn Malta.

 Attakkajna lil Kummissjoni Gholja f’Canberra meta hatret persuna Kanadiza ghall-posizzjoni ta’ segretarju ghall-harsien tal-kultura Maltija fl-Awstralja u dwar dewmien esagerat biex jinhatru Konsli Onorarji.

 

Dawn huma xi ilmenti kostruttivi li qajjimna f’din il-pagna f’dawn l-ahhar seba’ xhur biss. Nistaqsi lilkom; fejn izjed f’Malta taqraw jew tisimghu dwar dan? Mhux ghalhekk iridu jghalqulna halqna? Jekk din il-pagna tieqaf, ikun hawn hafna li jistriehu ghax ma jkunx hawn minn juri pubblikament, fl-istampa kemm id-drittijiet u l-bzonnijiet ta’ l-emigranti li ghl xi whud mhux veru huwa ta’ prijorita ghalihom.

 
 
 Kuncert success
 

 Ghal darba ohra l-Ghaqda Kulturali Maltija ta’ NSW ipprezentaw kuncert li din id-darba kellu accent kollu kemm hu fuq it-talent Malti fl-Awstralja. Quddiem sala mimlija f’Wentworthville Leagues Club, li sar ukoll lokal fejn il-Maltin isibu zvog socjali, rajna ghadd ta’ zghazagh juruna x’jafu. Kien hemm Jessica Pace ta’ 18-il sena, Vince ta’ 14 –il sena, ohtu Amanda Bonnici ta’ 17-il sena u Evan Darmanin ta’ 15-il sena kollha vokalisti. L-interpretazzjoni u l-kwalita’ tal-vuci taghhom kienet tajba hafna. Jidher li ghandhom futur fil-qasam tant kompetitiv tal-kant. Kien hemm ukoll Vanessa Borg ta’ 13-il sena, zeffiena li nterpretat zfin b’ritmu u b’interpretazzjoni fl-livell gholi. Iz-zghazagh kollha li hadu sehem gew moghtija certifikat ta’ l-okazzjoni.

It-tieni parti kienet imqassma bejn zewg kantanti popolari. Iva, kellna Sydney kontra Melbourne f’kuntest tassew melodjuz b’zewg vucijiet differenti li zammew lil kulhadd ferhan u parti minn dak li kien qieghed jigri fuq il-palk.
 
Irene Attard, giet Sydney apposta minn Melbourne, kantant f’hafna lokalitajiet u anke f’Malta izda f’Sydney ftit konna nafu biha. Din il-kantanta b’vucu tremenda u melodjuza serqet qalb kulhadd. L-interpretazzjoni taghha kienet perfetta u halliet impatt fuq l-udjenza.
 
Kien hemm wkoll il-maghruf kantant minn Sydney, Joe Galea li kien fl-aqwa tieghu b’hafna kanzunetti godda. Joe Galea ghadu l-favurit tal-komunita’ Maltija, mhux ghax hu wiehed minnha izda ghax ghad ghandu vuci ferm qawwija u sabieha.
 
Jim Borg mexxa l-lejla tajjeb hafna u haqqu prosit. Din is-serata ghalkemm kienet xi ftit twila izda wriet ghal darba ohra li t-talent ta’ nisel Malti li ghandna fl-Awstralja huwa tajjeb daqs it-talent li jigi jferrahna minn Malta.
 
Ghal din is-serata attendew ukoll is-Sindku ta’ Holroyd Clr J. H Brodi, l-iSpeaker ta’ Assemblea Legislattiva ta’ NSW, l-Onor John Aquilina, l-Onor Alan Cadman MP u l-Konslu Generali Joanna Pisani.

 

Attard Irene

Joe Galea u Irene Attard waqt il-kuncert.

Il-hames zghazagh li hadu sehem flimkien
ma' Jim Borg

Parti mill-folla

Alan Cadman MP, John Aquilina MP
u s-Sindku J. A Brodie

 

Ibaghtu l-kummenti taghkom fuq email ghand
lawdimech@optusnet.com.au

  

Home  |  Maltese Ghana  |  Maltese Music  |  Maltese Folklore  |  WebRadio

 

Copyright © 2005 l-orizzont. All rights reserved.
Design, implementation and hosting by allmalta.com.