It-Tnejn, 9 ta' Mejju, 2005     
      

Ahbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Dawn l-ahbarijiet jidhru wkoll fil-gurnal "l-orizzont", fil-pagna mill-Awstralja,
li tidher kull nhar ta' Tnejn.

 Imut Al Grassby,
 missier il-multikulturalizmu fl-Awstralja
 

 Ma damx wisq bhala Ministru Federali izda l-impatt tieghu fuq l-isfera ta’ l-immigrazzjoni u l-multikulturalizmu kien kbir ferm. Albert J.Grassby kien persuna li jekk tiltaqa’ mieghu ftit se tinsieh. Kien illellex mhux biss fin-natural tieghu izda wkoll kif kien jilbes b’dawk l-ingravati kkuluriti, jghajjtu kif nghidu bil-Malti.
 
Hafna huma dawk li ma jirrejalizzawx l-ambjent li fiha hadem dan il-politiku Laburista. Huwa difen ghal kollox il-politika tal-partit tieghu, politika mibnija fuq ir-razzizmu, il-politika ta’ White Australia li tant giet imbutatha minn Arthur Calwell.
 
Albert Grassby dahhal il-kuncett tal-multikulturalizmu fl-Awstralja u baqa’ jimbutta dan il-principju tul il-hajja tieghu kollha, li ntemmet wara marda twila fil-belt ta’ Canberra ftit gimghat ilu.
 
Fil-Gvern ta' Gough Whitlam dam Ministru ghall-Immigrazzjoni mill-1972 sal-1974 u ma kienet xejn facli li jiftah berah il-bibien ghat-tolleranza razzjali f’partit li kien iddominat mill-moviment unjonista li dejjem oppona d-dhul ta’ iktar barranin jekk ma jkunx hawn xoghol bizzejjed ghalihom.
 
Min qatt jista' jinsa li kien Al Grassby li fl-1974 tana l-istazzjoni tar-radju u tat-TV ta' l-SBS fi zmien meta kien ghadhom iriduna nassimilaw. Meta kienu jriduna nsiru Awstraljani instantanjament. Kienet id-determinazzjoni ta' Al Grassby  u   ohrajn   bhalu   li   dawwru ir-rotta  ta' assimilazzjoni ghal wiehed ta' integrazzjoni, kuncett wisq iktar addatt ghal Awstralja li kienet qed tikber u tizviluppa b'eluf ta' barranin li gew minn kull naha ta’dinja. Kien hu li dahhal il-kelma "ethnic" fil-vokabularju Awstraljan.

 

Albert Grassby

 

Al Grassby kien jissimbolizza l-politiku tal-poplu, dejjem kien vicin in-nies. Meta titlaqa' mieghu kien jaghtik l-impressjoni li int l-aqwa habib tieghu. Sar vicin ferm tal-Maltin u l-hbiberija ma' l-eks  Kummissarju  Gholi  ghal  Malta fl-

 

Awstralja, Joseph Forace hija leggendarja.

Albert Jaime Grassby twieled fi Queensland fl-1926, kien ta’ dixxendenza Irlandiza/Spanjola. Beda l-politka tieghu bhala Membru Statali ghal Murrumbidgee fejn dam erba’ snin u wara lahaq bhala Membru Federali ghar-Riverina. Wara li rtira mill-politika, inhatar bhala l-ewwel Kummissarju ghar-Relazzjonijiet tal-Komunita’ u kellu sehem kbir fit-tfassir ta’ l-Att kontra d-Diskriminazzjoni Razzjali.
 
Fl-istess gimgha li miet Al Grassby, smajna wkoll bil-mewt ta’ Sir Joh Bjelke Peterson li minn bidwi tal-karawett (peanut farmer) dam jokkupa l-posizzjoni ta’ Premier ta’ Queensland iktar minn kull politiku iehor. Huwa kellu 94 sena u kien il-kap tal-Country/Nationals Party. Fl-ahhar tal-hajja politika tieghu gie tahtil-lenti ta’ l-investigazzjoni tal-Fitzgerald Inquiry li sabet korruzzjoni kbira fl-iStat ta’ Queensland.

Dr Alfred Sant, Kap ta' l-Oppozizzjoni, Al Grassby u Dr Mark L.Dimech,
National Manager Transport & Tourist Forum Australia

 
 
 Dawk li tilfu c-cittadinanza Awstraljana
 

Dan l-ahhar ergajt kelli l-opportunita’ li niltaqa’ mal-Membru Federali Parlamentari, Alan Cadman wiehed mill-iktar MP li ilu jservi kontinwament fil-Parlament ta’ Canberra. Dan il-politiku li jirrapprezentat lill-elettorat ta’ Mitchell qalli li ghadu kemm ircieva twegiba ghar-rapprezentanza li ghamel ghan-nom tal-Maltin fuq l-insitenza tieghi minghand il-Ministru ghac-Cittadinanza u l-Affarijiet Multikulturali, l-Onor Peter McGauran.

Il-Ministru McGauran kiteb li ha gost bl-interess li qieghed juri dwar ir-rapport ricenti li hareg mill-Legal and Constitutional Reference Committee wara l-inkjesta li saret dwar l-Awstraljani

 

li jghixu barra mill-Awstralja u se jaghti widen ghall-veduti tar-rapport meta jaghti twegiba ghar-rakkomandaz-zjonijiet li saru.
 
Fil-2002, il-Gvern Awstraljan introduca ghall-ewwel darba provisti biex dawk l-Awstraljani li kienu cahdu c-cittadinanza skond is-sezzjoni 18 ta’ l-Att dwar ic-Cittadinanza 1948 ikunu jistghu jergghu jakkwistawha. Il-bidla li saret kienet tapplika biss ghal dawk li kienu taht l-eta ta’ 25 sena. Dan sar skond ir-rakkomandazzjoni li kienet saret mill-Australian Citizenship Council taht it-tmexxija ta’ Sir Ninian Stephen.
 
Il-bdil fil-Att li gie mhabbar  ftit ilu  jinkludi

 

 t-tnehhija tal-limitu ta’ 25 sena u ghandu jigi mressaq quddiem il-Parlament Awstraljan bhala draft legislation din is-sena.
 
Il-Ministru qal li ma jistghax jaghti zmien preciz meta dan din il-legislazzjoni se tigi mressqa dis-sena ghax iridu jigi meqjusa prijoritajiet li ghandu l-Gvern Federali.
 
Dan it-tibdil, meta jigi effettwat, ikun ifisser li dawk il-madwar elfejn Malti li twieldu l-Awstralja u li kienu tilfu c-cittadinanza Awstraljana ghax baqghu jghixu Malta u hadu c-cittadinanza Maltija jkollhom l-opportunita’ li jkunu jistghu japplikaw ghaliha mill-gdid.

 
 
 Unur minn Hal Safi
 

 Sacerdot Malti li ghandu konnessjoni kbira ta’ l-Awstralja gie moghti gharfien misthoqq mill-Kunsill ta’ Hal Safi premju li giet moghti f’Jum l-istess rahal.
 
Fr Vince Fenech zar l-Awstralja specjalment Sydney erba’ darbiet. L-ahhar zjara tieghu kienet fl-2004 fejn ghandu hafna qraba u sintendi lil ohtu Rita Kassas, is-segretarja ta’ l-editur ta’ The Maltese Herald.
 
Il-Kunsill Lokali ta’ Hal Safi jaghti dan il-premju lill-persuni jew Ghaqda li jkunu ddistingwew ruhom f’xi qasam ta’ kultura, filantropija, religjon, ambjent jew kamp sportiv favor ir-rahal.
 
Fr Vince bhal issa qieghed l-isptar wara marda li hakmitu f’Jannar ta’ dis-sena u dan l-unur ma setghax wasal f’mument ahjar ghax zgur li jkompli jqawwilu qalbu biex jasal ghall-fejqan kemm jista’ jkun malajr.
 
Vincent Fenech twieled fil-Mosta f’Settembru 1955 u giet ordnata sacerdot fil-Kon-Katidral ta’ San Gwann il-Belt fl-1981. Huwa kien ukoll direttur spiritwali fl-iskola Umberto Colosso fil-Hamrun.

 

Fr Vince ma' whud mill-parrucani ta' Hal Safi.

 

Huwa serva bhala vici kappillan fil-parrocci ta’ San Guzepp B’Kara u f’H’Attard, u bhala kappillan fl-Imgarr Malta. Fis-sena 2000 inhatar kappillan ta’ Hal Safi fejn ix-xoghol pastorali u socjali tieghu wassal biex sar hafna gid u   tkattret   fuq  kollox  l-ghaqda  fir-rahal

 

ta’ Hal Safi.
Anke minn dawn il-kolonni nittamaw li Fr Vince imur lura ghall-dmiru u jkompli biex finalment jeghleb l-marda li hakmitu. Dejjem nifirhu bix-xoghol li jaghmlu dawk li ghandhom f’qalbhom l-imhabba ghall-emigranti Maltin.

 

 
 F’Hobsons Bay Melbourne
 

 Kienet xena b’atmosfera Maltija meta s-sindku ta’ Hobsons Bay, Renee Caruana li hija stess ta’ nisel Malti pprezentat f’Altona Civic Centre stess certifikati ta’ gharfien moghtija mill-Federation of Ethnic Communities Councils ta’ l-Awstralja lill-seba’ persuni ghall-hidma taghhom fil-qasam tal-promozzjoni ta’ kultura diversika f’Hobsons Bay.

Minn dawn is-sebgha kien hemm tlieta ta’ nisel Malti.

Dawn kienu Joe Attard, Paul Cassar u George Said. Is-sindku Renee Caruana qalet li Hobsons Bay hija komunita’ vibranti b’popolazzjoni diversa ghax wiehed minn kull tlieta twieldu   barra  mill-Awstralja  u  madwar kwart tal-popolazzjoni gew minn pajjizi li l-ewwel lingwa taghhom m’hiex l-Ingliz.

 

Id-Sindku Renee Caruana ma' George Said (it-tieni mix-xellug) u Joe Attard u Paul Cassar,
l-ahhar tnejn mil-lemin.

Joe Attard huwa l-President tal-Maltese Association of Hobsons Bay u kien fundatur u President ghal 30 sena tal-Hobsons Bay MRC. Paul Cassar huwa l-President tal-Migrants Resource Centre prezenti u jahdem hafna fost ir-refugjati waqt li George Said huwa attiv fil-komunita’ Griega.

 

Ibaghtu l-kummenti taghkom fuq email ghand
lawdimech@optusnet.com.au

  

Home  |  Maltese Ghana  |  Maltese Music  |  Maltese Folklore  |  WebRadio

 

Copyright © 2005 l-orizzont. All rights reserved.
Design, implementation and hosting by allmalta.com.