Ahbarijiet mill-Awstralja

Ahbarijiet
mill-Awstralja

ma' Lawrence Dimech OAM J.P.
Dawn l-ahbarijiet jidhru wkoll fil-gurnal "l-orizzont", fil-pagna mill-Awstralja,
li tidher kull nhar ta' Tnejn.

Jum l-ANZAC

Illum tahbat l-Anzac Day, jigifieri jum ta’ btala ma’ l-Awstralja kollha, jum meta l-poplu ta’ dan il-pajjiz jiftakar u jfakkar lil dawk li kienu ngaggati mal-forzi armati fil-gwerrer. ANZAC tfisser Australian & New Zealand Army Corps. Ghadd ta’ Maltin li servew fil-gwerrer jiehdu parti tista’ tghid f’kull belt ta’ l-Awstralja u hafna minnhom jimmarcjaw ukoll taht il-bandiera Maltija. Il-Gwerra l-Kbira rat movement qawwi ta’ suldati Awstraljani jigu mibghuta jiggieldu ghall-Imperu fl-Ewropa. Kienet participazzjoni inormita’ meta thares lejha mil-lenti tal-lum.

Fl-1941, l-Awstralja kellha popolazzjoni ta’ 4,870.325 biss. Madankollu wiehed minn kull 12 ingagga ruhhu fis-servizzi militari. 331,781 Awstraljan gew mibghuta jiggieldu barra pajjizhom. Wiehed minn kull hamsa jigfieri madwar 66,000 sfaw maqtula u qatt izjed ma raw l-Awstralja.

F’dak iz-zmien, Malta kienet maghrufa bhala "The Nurse of the Mediterranean" ghax serviet bhala

Suldati jinzlu fl-Anzac Cove, 25 ta' April 1915

sptar ghal dawk il-feruti tal-forzi allejati li ngabu Malti bl-eluf. Bhala rizultat, hemm midfuna fic-cimiterju militari tal-Pieta Malta, 229 Awstraljan u 79 minn New Zealand vittmi tal-Gwerra l-Kbira.

Din hija wahda mill-hafna ragunijiet ghaliex ir-relazzjonijiet bejn Malta u l-Awstralja huma tant ibbazati fuq sisien taz-zonqor.

Memorji tal-Papa fl-Awstralja

Meta fid-dinja jigri xi avveniment eccezzjonali li jolqot direttament lil hafna minn pajjizi differenti dejjem tistenna li se johrogu xi stejjer persunali, xi nostalgija. Hekk gara fil-kaz tal-mewt tal-Papa Pollakk, Gwanni Pawlu t-Tieni. Kienu hafna dawk li kitbu u tkellmu dwar kif dan il-mahbub raghaj tad-dinja Kattolika missilhom hajjithom.

F’wahda mill-gazzetti distrettwali “The Advertiser” li tohrog kull gimgha fin-nahat ta’ Parramatta, Yvonne Attard mart Charles minn Girraween NSW qalet l-istorja taghha meta l-Papa zar il-fabbrika Transfield fin-nahat ta’ Seven Hills fl-ewwel zjara tieghu fl-Awstralja fl-1986. Yvonne flimkien maz-zewgt itfal taghha Monique u Simone kienu fl-ewwel ringiela fost il-folla. F’mument li qatt ma tista’ tinsa’ Yvonne tiddiskrivi kif il-Papa resaq lejhom direttament u pogga idejh fuqha "Hassejt kull xorta ta’ emozzjoni, gismi qamli xewk xewk. Binti Monique li dak iz-zmien kellha biss 16-il sena poggiet idejha ma’ ghonq il-Papa u ghanqitu." qalet Yvoone. It-tifla l-ohra Simone li kellha 11-il sena wkoll kellmet il-Papa meta dan iltaqa’ mal-haddiema tal-fabbrika Transfield f’Seven Hills. Yvonne Attard tigi oht il-Mro Charles Camilleri, il-maghruf muzicista Malti.

Grajja ohra eccezzjonali hija mahzuna fil-memorja ta’ Marlene Dimech minn Greystanes f’NSW. Hija giet mitluba biex tkanta mal-kor fl-okazzjoni tal-beatifikazzjoni ta’ Mary MacKillop waqt iz-zjara tal-Papa Gwanni Pawlu fil-korsa tat-tigrija f’Randwick NSW. Din kienet it-tieni zjara tal-Papa fl-Awstralja li sehhet fid-19 ta’ Jannar 1995. Meta kienu qeghdin isiru l-provi tal-kor, Marlene giet mitluba wkoll biex tirrapprezenta lil Malta waqt ceremonja specjali li kellha

Il-Papa Gwanni Pawlu waqt quddiesa f'Randwick NSW.
Marlene Dimech tidher fuq ix-xelluq wara l-mejda

Yvonne Attard bir-ritratt ta' bintha Monique meta ltaqet mal-Papa fl-1986.

ssir waqt il-quddiesa. Marlene kellha tkun wahda minn fost disa’ ohra li kienu libsin il-kostumi ta’ pajjizhom bhala simbolu tal-multikulturalizmu li thaddan l-Awstralja. L-ghaxar persuni maghzula resqu lejn il-palk u telghu it-tarag gholi sa kemm waslu quddiem il-Papa

Gwanni Pawlu t-Tieni. Marlene Dimech tiddiskrivi dan il-mument bhala wiehed mill-iktar memorabbli ta’ hajjitha ghax kienet tammira ferm il-qdusija u l-gentilezza tal-Papa. Din l-okazzjoni unika gabitha vicin ferm tieghu f’jum storiku ghall-Awstralja Kattolika.

Biddel hajtu

Mill-ewwel jghidlek li kien serva tlett snin habs wara li kien nstab hati b’serq bl-armi izda l-espert tal-martial art, Michael Cutajar ta’ 36 sena jghidlek ukoll kif f’dawn l-ahhar ghaxar snin mhux biss biddel il-mod ta’ hajtu izda rnexxilu jiggradwa bhala Bachelor of Science fil-psikologija mill-Universita’ ta’ Wollongong NSW.

Ghalkemm twieled u trabba l-Awstralja izda hu kburi bid-demma Malti li ghandu jigri fil-vini tieghu. Huwa kien irrapprezenta lil Malta fil-Judo fil-Loghob tal-Pajjizi z-Zghar tal-Mediterran f’2001 f’San Marino.

Michael beda jinteressa ruhu fil-judo fl-1976 meta nghaqad ma’ klabb ta’ Berkeley (nahat ta’ Wollongong). Ried il-flus malajr biex jikkompeti u sfortunatament ghazel triq hazina, serqa minn kumpanija tas-sigurta f’Wollongong fl-1995. Spicca l-habs.

Michael hu wiehed miz-zewgt itfal ta’ Joseph Cutajar mill-Isla u Sussan, Ingliza mil-Liverpool. Joseph emigra ghall-Awstralja meta kellu biss ghaxar snin, fuq il-vapur Skaburyn li kien inharaq u ghereq fi triqtu lejn l-Awstralja.
F’Novembru 2004 Michael rebah il-kampjunat fil-Heavyweight Xtreme Fighting fi Queensland.

Fi Frar ta’ dis-sena fil-Gold Coast, l-Awstralja fl-istess divizzjoni l-glieda tieghu kontra Brad Morris kella tigi mwaqqfa meta t-tabib ddikjara li Michael kiser kustilja.

Michael Cutajar dam champion ta’ l-Awstralja fl-Extreme Fighting ghal hames snin shah.

Dan il-Malti fil-prezent qieghed jghallem il-Judo ghas-sigurta persunali u qieghed ukoll jikteb ktieb dwar dan l-isport.

Michael Cutajar

Michael Cutajar li jidher f’dan ir-ritratt fil-jum tal-gradwazzjoni jixtieq li jerga’ jirrapprezenta lill-Malta fil-qasam tal-judo u qieghed f’kuntatti mal-MOC.

Zewg kazijiet ta’ Mewt

Melita Borg ta’ 78 sena, omm ta’ sitta u nanna ta’ tmienja mietet f’daqqa wahda wara li dahlet b’pulmonija fil-Monash Medical Centre ta’ Melbourne. Din il-Maltija kienet mistennija li tghaddi ghall-ahjar fi ftit jiem izda allegatament instabet b’rasha fil-hadid tas-sodda. Jinghad li sfat fgata wara li waqghet. Il-Coroner gie msejjah biex jinvestiga din il-mewt mhux mistennija wara li l-pulizija gew mgharrfa. Saret quddiesa ghar-ruhha fil-knisja ta’ St John Vianney, Mulgrave u d-difna saret f’The Necropolis, Springvale Victoria.

Skond il-Medical Centre kien hemm tlett nurses ghat-22 sodda fejn kienet Melita Borg u ghalhekk kellha kura adekwata. Izda

Veronica (ritratt zghir). It-tifel Tony u zewgha Victor.

l-Gvern Statali gie akkuzat li dan kien kawza ta’ nuqqas ta’ flus u staff u ghalhekk hemm bzonn ta’ nvestigazzjoni bil-miftuh.

Veronica Bonello ta’ 69 sena soffriet attakk f’qalbha fit-triq principali tal-belt ta’ Blacktown. In-nies ippruvaw jaghtuha l-ewwel ghajnuna waqt li cemplu ghal ambulanza izda jinghad li l-ambulanza damet biex waslet 30 minuta meta l-isptar ta’ Blacktown huwa biss xi hames minuti l-boghod. Veronica mietet ftit wara li waslet l-isptar.

Skond binha Tony kien ikun ehfef kieku lil ommu haduha l-isptar b’karozza normali. Ir-ragel taghha Victor qal li ma jistghax jghid x’kien jigri kieku l-ambulanza waslet qabel.

Hawn ukoll is-sistema l-gdida ta’ NSW Ambulance Service giet ikkritikata.

Kont taf li l-Awstraljani taw $280 miljun lill-vittmi tat-tsunami izda issa l-appelli ghal dawn il-vittmi kwazi waqfu kollha. Dan l-ammont ma jinkludix madwar biljun dollar ohra moghtija mill-Gvern Federali Awstralja.

Ibaghtu l-kummenti taghkom fuq email ghand
lawdimech@optusnet.com.au