|
Opra storika Maltija f’Sydney |
|
|
|
 M’hemmx
dubju li l-opra “I Martiri” dahlet fl-annali ta’ l-istorja
tal-komunità Maltija fl-Awstralja meta giet ipprezentata ghall-ewwel
darba fir-Riverside Theatre ta’ Parramatta NSW. Qatt qabel ma
niftakru li opra ta’ kompozitur Malti, f’dan il-kaz, Mro Carmelo
Pace giet ipprezentata fl-Awstralja. Kien attentat ggantesk
mill-Australia-Malta Goodwill Mission li fil-fatt hija mbuttatura ta’
Alfred Fenech OAM, Dr Steven u martu Kerrie Watson tal-Beethoven
Choir ta’ NSW.
L-opra “I Martiri” hija bba-zata fuq rewwixta Maltija kon-tra l-okkupazzjoni
tal-Francizi mmexxija minn Dun Mikiel Xerri fl-1798. Inkitbet minn
Mro Carmelo Pace fl-1966 fuq librett ta’ Vincenzo Maria Pellegrini.
L-idea li tingieb opra Maltija fl-Awstralja nholqot meta l-Beethoven
Choir li tieghu huwa direttur Dr Steven Watson marru jkantaw Malta
fit-Teatru Manoel f’Novembru 1999. Sena qabel, f’Dicembru 1998,
is-soprano Amelia Farrugia kienet kantat ukoll fit-Teatru Manoel fi
prezentazzjoni specjali ad unur taghha.
Biex jirreciprokaw, Tony Cassar Darien, id-direttur artistiku tat-Teatru
Manoel issuggerixxa li l-opra “I Martiri” ghandha tigi kantata fl-Awstralja.
Kif qal huwa stess meta flimkien ma’ martu gie Sydney biex ikun
prezenti ghal din il-prezentazzjoni storika kienet se tkun difficli
ferm biex tipprezenta opra Maltija f’Sydney minhabba diffikultajiet
ovvji u nuqqas ta’ zmien. Bla dubju Alfred Fenech ipprova jaghmel
dan f’qasir zmien u wisq izjed minghajr garanzija ta’ finanzi
bizzejjed li kien hemm tant bzonn biex ikun hemm prezentazzjoni ta’
l-oghla livell.
Min-naha l-ohra l-komunità Maltija ftit jew xejn appoggjat dan l-attentant
grandjuz b’attendenza ta’ madwar 300 persuna.
Il-kantanti principali ta’ din l-opra bhat-tenur Robert Bickerstaff
li kanta mas-Sadler’ Wells f’Covent Garden, Shu-Cheen Yu, Andrew
Morgan, David Greco u ohrajn huma kantanti ta’ fama ta’ l-oghla
klassi, izda jidher li ma kellhomx zmien bizzejjed biex jippreparaw
ghax qatt ma rajt kantanti ta’ l-opra jaqraw l-iskript kwazi l-hin
kollu. L-iktar li offenda kien Bickerstaff fil-parti ta’ Dun Mikiel.
Hadt gost nara wkoll participazzjoni ta’ ghadd ta’ Maltin fil-kor u
f’partijiet zghar ghalkemm Joe Galea kellu solo helwa hafna u qeda
dmiru mill-ahjar.
Ghalkemm is-soprano Maltija, Amelia Farrugia ma haditx parti fl-opra,
kienet ta’ ghajnuna siewja u fil-bidu kantat ukoll zewg arji
mill-Magic Flute ta’ Mozart. Il-baritonu Andrew Morgan kanta wkoll
minn Don Giovanni.
Kif ghidna, barra l-fatt storiku ta’ l-ewwel opra Maltija kantata
fl-Awstralja u l-attentat straordinarju ta’ Alfred Fenech u shabu
biex jipprezentawlna b’xi haga kulturali gholja ma nistax nghid li
ntlahaq il-livell mehtieg. Kien hemm hafna nuqqasijiet li setghu
biss jirrangaw b’iktar provi, b’iktar kordinazzjoni u attenzjoni.
B’danakollu wiehed ma jistax ma jammirax lil Alfred Fenech li taht
diffikultajiet enormi u kontra hafna ostakli kbar baqa’ ghaddej
b’determinazzjoni biex ktibna pagna ohra gdida, l-opra Maltija fl-Awstralja. |
| |
|
|
| |
|
Iktar attività ghall-anzjani |
| |
|
Il-Maltese-Australian
Women Association li ghandhom il-bazi taghhom f’De Piro House fejn
hemm is-Socjetà Maltija Missjunarja ta’ San Pawl iccelebraw
il-gimgha ta’ l-anzjani fil-kappella ta’ din id-Dar. Din l-okkazjoni
bdiet billi l-President, Pauline Attard tat merhba lil dawk prezenti
u l-kappillan ta’ l-Ghaqda, Fr Tarcisju Micallef u Fr Alfred Cachia
MSSP ikkoncelebraw quddiesa.
Is-segretarja ta’ l-Ghaqda, Antoinette Mascari mbaghad tat taghrif
fuq is-Seniors Week u d-dettalji tal-programm.
Joanna Mulligan mill-Carers NSW tat tahdita dwar is-servizzi offruti
mill-Carers NSW u l-programm, National Carers Counselling.
Il-Konslu Generali, Joanna Pisani pprezentat lil Esther Saragozza
bhala l-Carer of the Year li fl-età ta’ 87 sena mhux biss hasbet
biex tghin lill-proxxmu imma ghadha tiehu hsieb il-familja ta’ binha
li martu mietet ricentement. Tiehu hsieb ukoll lin-neputijiet ta’
binha u lil binha li ghandu dizabilità. L-Assoc. Prof Stephen Gatt
imbaghad ipprezentalha rigal bhala apprezzament u nkoraggiment tax-xoghol
li ghamlet mal-familja taghha. Ester Saragozza kienet strumentali
biex flimkien ma’ Josephine Zammit OBE twaqqfet din l-ghaqda
fl-1971.
L-Assoc. Prof Gatt imbaghad tkellem fuq ix-xoghol tal-carers u qal
li kien xieraq li dan il-gest ta’ apprezzament jinghata fid-dar De
Piroy.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Maghkom u mhux maghkom ghal
ftit zmien |
|
|
|
Kull
gimgha b’hafna diffikultajiet nipprova nwassal din il-pagna kemm
lill-qarrejja tal-gurnal l-orizzont li taghhom ili l-korrispondent
ufficjali 42 sena u ghal dawk l-ahhar ftit snin ukoll fuq il-website
ta’ allmalta.com tal-habib taghna mill-Iskozja, John Cassar.
Kif jafu hafna mill-qarrejja tal-kitba tieghi jien Malti li nghix l-Awstralja
(mhux Malti-Awstraljan) u kull meta nsib xi skuza nigi Malta.
Hekk se naghmel ghal Mejju u nofs Gunju. Ghalhekk din il-pagna mhux
se tibqa’ tidher ghal ftit taz-zmien. Inweghedkom li nkun lura
maghkom mill-gdid mill-ewwel Tnejn ta’ Lulju, 2004.
Jekk xi hadd ikun irid jikkuntattjani, sakemm indum Malta dan jista’
jaghmlu billi jikkuntattja jew lil Peter Bartolo jew Frans Ghirxi
fl-ufficcju ta’ l-Union Press il-Marsa. |
|
|
|
|
|
|
|
The
Maltese Herald |
|
X’qalet The Maltese Herald, il-gazzetta nazzjonali
tal-Maltin fl-Awstralja |
|
Esegerazzjonijiet u kliem b’iehor |
|
Il-glied
feroci fl-Iraq wara li l-Amerikani ddikjaraw li salvaw lil
dan il-poplu minn regim dittatorjali u oppressiv ghadu
sejjer b’ritmu dizastruz. Kien hemm konfronti bejn l-istess
Iraqqini skond ir-religjonijiet taghhom izda anke dawn issa
donnhom warrbu d-differenzi taghhom u nghaqdu biex jehilsu
mill-istess armati li nvadew lil pajjizhom anke jekk min
invadihom ghadu jghid li dan ghamlu ghall-gid u l-harsien
taghhom.
Quddiem nett ma’ l-Amerikani kien hemm it-truppi Awstraljani
anzi l-Gvern Awstraljan kien l-ewwel pajjiz li accetta li
jibghat suldati fl-Iraq. Illum ghad hemm fl-Iraq madwar 850
suldat Awstraljan.
Qeghdin isiru appelli qawwija biex l-Awstraljani jibqghu
fl-Iraq. Dan l-ahhar Ahmed Chalabi, il-maghzul ta’
l-Amerikani biex imexxi l-Iraq wara l-hakma Amerikana wissa
lill-Awstralja biex is-suggett tat-truppi Awstraljani
fl-Iraq ma jsirx ballun politiku. Qalilna wkoll li hija
x-xewqa tieghu li nzommu t-truppi hemm biex nghinu nibnu
l-Iraq mill-gdid wara li dan il-pajjiz jinqered kwazi
totalment mit-truppi ta’ l-alleati jfittxu l-armi massivi
ta’ distruzzjoni u lil Saddam Hussien.
Ma kienx hemm ghalfejn isirulu appelli ghax l-Prim Ministru
Awstraljan mhux se jsejjah lura t-truppi qabel ma jkun cert
li mhux se joffendi l-Amerikani. Il-Kap ta’ l-Oppozizzjoni,
Mark Latham digà ddikjara li jrid igib t-truppi Awstraljani
lura lejn l-Awstralja sal-Milied.
Jista’ jkun li l-kap Laburista ghaggel xi ftit meta
specifika d-data tal-Milied izda l-Prim Ministru Howard ma
jistax jibqa’ jassumi li l-poplu Awstraljan se jibqa’ jaghti
l-appogg tieghu biex jinzammu t-truppi f’dan il-pajjiz
minghajr ma jkun hemm spjegazzjoni cara dwar meta bi hsiebu
jgibhom lura.
Il-gvernijiet Spanjoli u Taljani u pajjizi ohra ta’ l-UE
qeghdin jinsistu li wara Lulju 2004 meta suppost li
l-Iraqqini ghandhom jiehdu l-kontroll lura ta’ pajjizhom
tkun il-Gnus Maghquda li tkompli tghinhom u mhux
l-Amerikani.
Il-kapijiet Inglizi u anke dawk Amerikani ammettew li dahlu
ghal din il-gwerra fuq pariri esagerati u hafna drabi hziena
ghal kollox. John Howard ghadu qatt ma ammetta li kaxkarna
t-truppi lejn l-Iraq fuq il-pariri foloz jew pariri li gew
“sexed-up“ biex joghgbu lil dawk il-kapijiet li kellhom
intenzjonijiet mohbija ghax invadew lill-Iraq. Mhux l-ewwel
darba li l-gvernijiet inqabdu jghidulna kliem b’iehor ghal
skopijiet politici.
Id-dinja ghandha l-ezempju tal-Vjetnam u hadd ma jixtieq li
l-Iraq ikun Vjetnam iehor.
Sfortunatament din is-sena fl-Awstralja se jkollna elezzjoni
u m’hemm l-ebda dubju li l-Gvern ta’ Howard irid ikompli
jpoggi s-sigurtà u l-glieda kontra t-terroristi u l-biza’
tar-refugjati fuq quddiem ghax b’hekk ikollu l-isbah cans li
jerga’ jirrepeti r-rebha ta’ tliet snin ilu li s-sisien
taghha kienu bbazati wkoll fuq hafna esagerazzjonijiet dwar
il-‘border control’ u truppi militari.
Mark Latham ukoll m’ghandux jaghmel uzu mit-truppi fl-Iraq
biex jirbah il-voti. Dawn issa jinsabu ngaggati u ghandhom
jingibu lura meta jkun l-ahjar ghalihom bhala suldati.
Kemm Latham u Howard ghandhom hafna suggetti jaharqu fuq
il-front lokali biex izommuna msahhrin warajhom. Basta ma
jkunx hemm esegerazzjonijiet u gideb sfaccat.
Il-poplu ddejjaq jisma’ kliem b’iehor.
|
|
|
|
|
|
