|
Taghrif siwi ghall-Maltin |
| |
|
 Laqghat
ta' diskussjoni fost il-Maltin isiru spiss u ta' bla dubju
l-Maltese Welfare (NSW) huma minn ta' quddiem biex jistimulaw u
jistudjaw dawk id-diffikultajiet li minn zmien ghal zmien jolqtu
lill-Maltin fl-Awstralja. Ftit xhur ilu, ipprezentaw diskussjoni
dwar id-dimensja. Din il-darba taw harsa lejn id-diffikultajiet
kbar li l-Maltin jiltaqghu maghhom minhabba li trabbew f'Malta u
mbaghad kellhom irabbu lit-tfal taghhom fl-Awstralja f'ambjent
totalment differenti.
Hafna huma l-genituri Maltin li jsibu diffikultajiet u serji
minhabba kulturi u wzanzi godda li kemm huma u wliedhom isibu
quddiemhom. F'din l-ahhar laqgha li kellha t-tema
"intergeneration conflicts" tkellmet Lorraine McGlasham li ghandha
|
|
|
esperjenza internazzjonali u rnexxilhawkoll li tqajjem
interess fost dawk li attendew biex dawn ikunu jistghujesprimu facilment id-diffikultajiet taghhom.
Ghal din il-laqgha li kienet immexxija minn Mark Caruana
kien hemm prezenti l-Konslu Generali Joanna Pisani, ghadd
ta' membri mill-media Maltija fl-Awstralja fosthom kien hemm
ukoll Ivan Bartolo
tal-programm tal-PBS ta' Malta "Everybody" li qieghed f'Sydney
bi btala. Qalli kemm kien impressjonat bil-mod professjonali li
giet imtella' din il-laqgha u l-interess li juru l-emigranti
Maltin.
Il-laqgha giet maghluqa minn Lino Vella li l-huwa l-Vici
President tal-Maltese Welfare fejn irringrazzja
lil kulhadd |
|
|
|
Due to web space restrictions this image has been removed
040301_DrBoffa2.jpg |
|
|
din il-laqgha ghal darba ohra tkun success.
Ftit jiem qabel, saret laqgha simili wkoll fic- Centru Malti, La
Valette fi Blacktown. Is- |
|
|
suggett kien l-abbuz ta' l-anzjani. Il-kelliem
principali kien it-tabib Gorg Boffa li ghamel ricerka intensiva
dwar dan is-suggett, u hu huwa kelliemi ewlieni fejn jidhlu
suggetti fuq is-sahha. Ghal din il-laqgha kien mghejun minn
Graziella Hilliker li hija l-CDO tac-Centru fuq dan is-suggett.
Dawn il-laqghat huma ta' siwi kbir ghall-komunita' ghax iwasslu
taghrif dwar suggetti relevanti fil-hajja taghhom. |
|
|
|
Due to web space restrictions this image has been removed
040301_Seminar1.jpg |
| |
|
Due to web space restrictions this image has been removed
040301_Seminar2.jpg |
|
|
|
Uhud minn dawk
li attendew ghal-laqgha ta' Greystanes NSW. |
| |
|
|
| |
|
Tislijiet minn Malta lil Mark
Latham |
| |
|
Ir-rapprezentant
ufficcjali tal-Partit Laburista Malti fl-Awstralja, Charles
Muscat kellu laqgha mal-Kap ta' l-Oppozizzjoni u mexxej gdid ta'
l-Australian Labor Party, Mark Latham. Il-laqgha saret
fl-ufficcju tal-Kap ta' l-Oppozizzjoni f'Parliament House
fil-belt capital Canberra.
Charles Muscat kien min ta' l-ewwel li kellem lil Mark Latham,
immedjatament wara li ha l-kariga ta' mexxej tard is-sena li
ghaddiet meta f'telefonata personali ghaddielu l-awguri tal-MLP
ghal hatra gdida tieghu.
Il-laqgha fil-Parlament saret biex ir-rapprezentant tal-Partit
Laburista Malti fl-Awstralja jwassal il-messagg persunali lill-mexxej
gdid minghand Dr Alfred Sant u t-tmexxija tal-Partit Laburist
Malti u fl-istess hin biex ikomplu jissahhu ir-relezzjonijiet
eccellenti li jezistu bejn iz-zewg partiti. Iz-zewg nahat qablu
li jistghu jinkisbu rizultati elettorali ferm ahjar.
Charles Muscat fakkar li r-relazzjonijiet bejn iz-zewg nahat
komplew jissudaw fi zmien meta Simon Crean kien mexxej u
ghalhekk sellem u fahhar lil dan l-eks mexxej ukoll.
Waqt il-laqgha ma' Charles Muscat, Mark Latham wera interess
kbir fil-komunita` Maltija u qal li se jaghmel l-almu tieghu kollu biex ikompli jitkattar |
|
|
Due to web space restrictions this image has been removed
040301_SerLatMus.jpg |
|
|
L-Onor
Bob Sercome MP, Mark Latham u Chalres Muscat |
|
|
|
aktar gid ghaz-zewg gzejjer. Huwa semma' li fid-distrett
elettorali tieghu ghandu kostitwenti Maltin. Fahhar
hafna lill-komunita` Maltija ghall- kontribut taghha
fl-izvillup ta' l-Awstralja fejn hemm jghixu eluf ta'
Maltin u Ghawdxin. Semma il-fatt li qatt ma kien Malta u
wera x-xewqa li xi darba jkollu ic-cans li jzurha.
Prezenti ghal din il-laqgha kien hemm ukoll il-membru
ghal Maribyrong, l-Onor Bob Sercome MP, wiehed mill-iktar |
|
hbieb tal-komunita` Maltija fl-Istat ta' Victoria li
dejjem hadem biex ir-relazzjonijiet bejn il-Partiti
Laburisti fiz-zewg nahat tad-dinja jibqghu sodi u biex
l-interessi tal-Maltin fl-Awstralja jigu mharsa.
Fl-ahhar, il-Kap ta' l-Oppozizzjoni, Mark Latham talab
lil Chalres Muscat biex jghaddi t-tislijiet tieghu lill-mexxejja
kollha tal-Partit Laburista f'Malta u lill-poplu kollu
ta' Malta specjalment dawk li jghixu fl-Awstralja. |
|
|
|
| |
|
|
| |
|
Sebghejn sena mizzewwgin |
| |
|
Kienet
okkazjoni eccezzjonali meta nhar Jum Valentinu l-koppja
Refalo, Lawrence u Josephine iccelebraw is-sebghin sena miz-zwieg
taghhom. Lawrence gie l-Awstralja fl-1926 meta kellu biss
16-il sena wara li safa' ltiem meta kellu biss sentejn. Huwa
wasal f'Mackay Queensland u beda jahdem fil-kannamieli
flimkien ma' hutu li kienu ilhom fl-Awstralja mill-1922.
Wara seba' snin fl-Awstralja iddecieda li jmur lura lejn
Malta fejn halla warajh lill-mahbuba tieghu Josephine Vella.
Huma kellhom hamest itfal subien. Fl-1937 Lawrence Refalo
rega' thajjar jigi lura lejn l-Awstralja bl-intenzjoni li
din id-darba jigu warajh, martu Josephine u anki it-tfal.
Izda t-tieni gwerra dinjija sfratat ghal kollox il-pjanijiet
ta' ghaqda ta' din il-familja. Kien 11-il sena wara li li
l-familja Refalo regghet inghaqdet flimkien. Tant hu hekk li
ibnu Charles qal li huwa kellu 10 snin meta ra ghall-ewwel
darba lill-missieru. Storja cara li turi d-diffikultajiet u
t-tbatijiet li ghaddew minnhom dawk li l-emigraw u hajjithom
giet ukoll mahkuma mill-gwerra.
Mix-xoghol iebes tal-kannamieli f'Mackay, Lawrence Refalo u
l-familja marru f'NSW fejn tefghu l-ankri f'Douglas Road
Blacktown fejn bdew negozju ta' market gardeners. Huma
ghadhom joqghodu
fl-istess dar |
|
|
|
Due to web space restrictions this image has been removed
040301_Refalos.jpg |
|
|
L-Onor
John Aquilina ma' Josephine u Lawrence Refalo |
|
|
|
ghalkemm illum in-nahat taghhom ma ghandhomx iktar ghelieqi
izda ntlew kollha bini.
llum il-koppja Refalo ghandhom 94 sena. L-ispeaker ta' l-Assemblea
Legislattiva ta' NSW, l-Onor John Aquilina kien prezenti
ghall-okazzjoni tac-celebrazzjoni
tas-70
sena |
|
anniversarju taz-zwieg u qal li l-istorja ta' din il-koppja
hija trijonf u demostrazzjoni qawwija tad-devozzjoni li din
il-koppja ghandhom ghal xulxin. Ghac-celebrazzjoni attendew
hames generazzjonijiet tal-familja Refalo li nkludu il-tlett
itfal taghhom 13 tfal tat-tfal. 19 tfal tat-tfal tal-tfal u
wiehed tfal tat-tfal tat-tfal tat-tfal. (great-great
grand child). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
The
Maltese Herald |
|
Dan kien l-ahhar editorjali li deher fil-gazzetta nazzjonali
tal Maltin fl-Awstralja, The Maltese Herald |
|
Ligi dwar l-Ilsien Malti |
|
Il-Ministeru
ta' l-Edukazzjoni habbar li l-Gvern ta' Malta qed
jippubblika ligi gdida mahsuba biex issahhah l-ilsien
nazzjonali. Il-ligi se twaqqaf ukoll Kunsill ta' l-Ilsien
Malti biex jippromovi l-ilsien nazzjonali. Il-ligi qed
taghraf ukoll b'mod xieraq l-isforzi kollha li saru
mill-pijunieri u sosenituri lingwistici biex Malta jkollha
l-identita` partikolari taghha.
Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Dr Louis Galea, aspirant
ghall-posizzjoni ta' Prim Ministru qal li l-ligi dwar l-ilsien
nazzjonali tikseb tifsira partikulari anki minhabba li l-Ilsien
Malti, l-uniku ilsien Semitiku li jinkiteb bl-alfabet Latin,
issa huwa rikonoxxut bhala wiehed mill-ilsna ufficjali ta'
l-Unjoni Ewropeja. Dr Galea jkompli "Perezz ta' din il-ligi
gdida, l-ilsien Malti qed ikompli jkun konsolidat bhala
parti essenzjali mill-wirt nazzjonali, kif ukoll bhala
ghodda aktar demokratika biex il-poplu jesprimi lilu
nnifsu."
Ma jistghax jonqos li ligi bhal din tinteressa mhux biss
lill-Maltin f'Malta izda lill-Maltin kollha li jitkellmu
l-Malti jew b'xi mod ghandhom interess f'din il-lingwa.
Il-ligi ssemmi fuq fuq l-interess tal-Maltin ta' barra:
"l-Istat Malti ghandu jkun minn ta' quddiem li fil-qafas
tal-firxa tal-poplu Malta fid-dinja, l-Ilsien Malti jibqa'
maghruf u jservi bhala mezz ta' rabta bejn il-Maltin"
Ahna minn din in-naha tad-dinja nifhmu sewwa d-diffikultajiet
li ghandhom ma' wicchom dawk li jridu sincerament jippromovu
l-ilsien nazzjonali fil-gzejjer Maltin ghax jafu sewwa li
hemm min gewwa stess min ghandu jemmen li l-Malti ghadu
l-lingwa tal-kcina u dawn jinsabu wkoll fl-oghla sferi
Governattivi. Nafu wkoll, kif intqal f'seminar dan l-ahhar
li "hemm kategorizzar klassista li gej minn pregudizzji
qodma li baqghu jikbru maghna bhal infezzjoni kronika."
Kien ghalhekk ta' pjacir ghalina li smajna li twaqqaf speci
ta' kumitat minn fost dawk li huma mdahhla fl-Iskola
tal-Malti f'NSW biex jistudjaw dan l-abbozz u jaraw li l-interessi
tal-Maltin ta' barra ma jigux imwarrba. Jaraw ukoll li
jkollna sehem mill-inizjattivi li johorgu mhux bil-paroli
biss izda fir-realta`.
Dan l-abbozz, li tassew huwa pass ggantesk ghall-Ilsien
Malti sintendi ghad irid jigi ezaminat mill-Parlament Malti.
Kif intqal ukoll "issa l-parlamentari biss jistghu ifottuh."
Nittamaw ghalhekk li l-interessi tal-komunitajiet Maltin
barra minn Malta' li b'diffikultajiet kbar jippruvaw izommu
haj l-ilsien u t-tradizzjonijiet Maltin jigu moghtija
ghajnuna. Hadd mhu qed jitlob karita` izda qed nitolbu li
jkun hemm partnership
fuq bazi soda halli kulhadd ikun jista' jippjana ghall-futur.
Il-legislaturi Maltin illum iridu jammettu li Malta ma
tispiccax sal-Port il-Kbir izda kull fejn hemm jghixu Maltin
li jridu jkomplu t-tradizzjonijiet ta' art twelidhom. Hafna
huma dawk il-Parlamentari li gew fostna, raw u missew
b'idejhom l-isforzi kbar u d-determinazzjoni taghna biex
izommu l-identita` Maltija fost il-140 grupp iehor etniku li
jghixu fl-Awstralja.
Din il-ligi tista' tkun ta' gid kbir ghall-Maltin ta' Barra
daqs kemm tkun tajba ghall-Malta jekk min ihobb il-Malti
jmidd idejh ghax-xoghol.
|
|
|
|
|
|
