The Home of Maltese Għana

 

Front Page | Intro Page | What is Maltese Għana? | History of Għana | Għana in Theatre | Photo Album
 Folksingers Listing | Guitarists Listing | Hall of Fame | Fatti u Poeżiji | Artikli bil-Malti | Articles in English | Scrapbook

Manwel Mifsud "Is-Surgent"
1921 - 1983

kitba ta' Joe Julian Farrugia
It-TORCA - Il-Hadd, 16 ta’ Frar, 2003.

 

Is-servizz fil-Korp tal-Pulizija igib mieghu certi obbligi. Fost ohrajn, membru fil-Korp, ghallinqas lejn nofs is-seklu li ghadda, ma setghax jghanni fil-pubbliku. Manwel Mifsud kellu jibda l-karriera tieghu wara hamsa u ghoxrin sena servizz. Minhabba f’hekk huwa beda meta digà kien kbir fl-età, izda xorta wahda sar fost l-aktar ghannejja maghrufa ta’ zmienu.
 
Manwel Mifsud “is-Surgent” twieled fir-Rabat, Malta nhar l-24 ta’ Dicembru 1921. Huwa kien it-tielet minn hamsa, ulied Vince u Tereza mwielda Vella, t-tnejn mir-Rabat. Il-familja taghhom kienet maghrufa mar-Rabtin bhala “tac-Cucca”.
 
Manwel kien imur l-iskola fl-Imdina. Fil-gwerra dahal suldat u kien stazzjonat go Fort Campbell fil-Mosta. Wara l-gwerra, bhal hafna ohrajn, bidel is-servizz minn suldat ghal pulizija. Fil-Korp, Manwel kien ghamel zmien mas-sezzjoni tat-traffiku minbarra li kien stazzjonat ukoll fl-ghases tar-Rabat, Tas-Sliema u l-Hamrun fost ohrajn. In-numru tieghu fil-Pulizija kien PS526.
 
L-ghana tidher li kienet fil-familja Mifsud ghaliex zitu, maghrufa bhala Pawla “l-Maghluba” kienet tghanni, kif kien jaghmel ukoll kuginuh Karmnu “l-Kunduttur”. Izda, minhabba s-servizz, Manwel kien jghanni biss fid-djar bejn il-hbieb. Ma kienx jahrab okkazjoni, però, li jmur jisma’ lil shabu jghannu, u mhux l-ewwel darba mar bl-uniformi.
 

La s-Surgent lili tghiduli,
Nahtafha din l-okkazjoni.
Min minnkom mhux se jobdini,
Se naghmillu citazzjoni.

 
Izda wara li spicca mill-Korp, hareg fil-pubbliku u kien imfittex sewwa. Fil-ghana spirtu pront tieghu, ma kienx jiddejjaq isemmi li kien fis-servizz.
 

Is-Surgent lili jghiduli
Fl-irhula w anke fl-ibliet.
Imma issa hrigt bil-pensjoni
U m’ghadnix bil-penzijiet.

 
Manwel kien ihobb imur jghanni fil-hwienet fosthom ghand “Ta’ Wistin” fir-Rabat stess, ghand Karmni ta’ Wistin fil-Marsa kif ukoll ghand “Ta’ Menu” fiz-Zejtun. Manwel kien ukoll jakkumpanja bil-kitarra.
 

Il-lejla ltqajna ghand Menu,
ghal biex nghannu erba’ ghanjiet.
Min lis-Surgent ser ikellem,
Irid joqghod ghall-ordnijiet.

 
Huwa kien jghanni wkoll fin-night clubs u ristoranti. Fost ohrajn kien jghanni fin-Nigret Night Club fir-Rabat waqt serati bl-isem ta’ “Il-Lejla Nghannu”, li kienu jkunu organizzati ghall-emigranti li jkunu qeghdin izuru Malta. Kien jghanni wkoll fil-programmi ta’ l-ghana fuq ir-Rediffusion nhar ta’ Hadd fit-tmienja ta’ filghodu. Kemm-il darba deher ukoll fuq it-televixin specjalment fi programmi pprezentati minn Charles Coleiro.
 
Manwel kien ha sehem fil-ghanja li kienet saret fil-Buskett bil-versi ta’ “Il-Fidwa tal-Bdiewa” ta’ Ninu Cremona. Kien anke jattendi x-xalati li kienu jsiru ghall-ghannejja u d-dilettanti nhar Lapsi, fil-Vitorja, l-Imnarja fil-Buskett u San Girgor f’Marsaxlokk.
 

Fl-Imnarja kemm inhobb nghanni,
Illi ssir gewwa l-Buskett.
Min irid, lili jkellimni,
W anke jaghzel is-suggett.

Illum San Girgor inzilna.
In-nies maghna migburin.
Nghanni ma’ Fredu l-Bamboccu,
Pawlu u Salvu Darmanin.

 
U propju “Ix-Xalati ta’ l-ghannejja” kien l-isem ta’ wahda mid-diski li hareg Manwel is-Surgent. Minbarra din, kien hareg aktar diski fosthom “Il-Kunjata ghandha d-Duda”, “Fahhru ’l Malta Kullimkien” u “Fejn Tarawni Tkellmunix” ma’ John Laus u Ninu l-Kalora, liema ghana kien jikteb Manwel stess.
 
Ma’ John Laus, Manwel kien anke mar l-Awstralja jghanni ghall-emigranti hemmhekk.
 

Ghadni gej min go l-Awstralja.
Hemmhekk kemm kont sodisfatt.
L-ghannejja l’hemm go l-Awstralja
Bghatu jsellu ghal kulhadd.

 
Huwa kien jikteb u jghanni wkoll l-ghana tal-fatt, fosthom zewg fatti dwar tragedji fil-familja. “Il-Fatt ta’ Randu” kien jirrakkonta meta zijuh Randu kien niezel flimkien ma’ ohrajn fix-xelter waqt air-raid fil-gwerra. Huwa u diehel fix-xelter, waqghet bomba u splodiet fil-bokka tax-xelter u Randu kien wiehed mill-vittmi.
 
Ghanja ohra hija “Il-Fatt ta’ l-Ajruplan tar-Rabat”. Din tirrakkonta meta f’April tas-sena 1946 kien tela’ ajruplan mill-mitjar ta’ Hal Luqa u ftit hin biss wara ggarraf qrib l-iskola tar-Rabat, fuq id-dar ta’ hu Manwel, Peter. F’dik it-tragedja kienu mietu Peter u martu Marija u ndifnu fl-istess tebut.
 
Manwel kien mizzewweg lil Karmena mwielda Vella mir-Rabat stess. Huma kellhom hames ulied li huma Vince, Emelda, Peter, Lino u Joe. Huma dejjem kienu residenti f’Hal Bajada fir-Rabat. Minn uliedu, Manwel kien ihobb jiehu l-aktar lil Peter kulfejn kien jghanni, izda huwa Lino li hareg jghanni bhal missieru. Lino huwa llum residenti fl-Awstralja u ghandu ibnu prim kitarrist ukoll.
 
Bhala karattru, Manwel kien bniedem iddixxiplinat hafna, kif jixraq lil bniedem tas-servizz. Kien ragel ferriehi u dejjem ihobb iferrah lil kulhadd. Kultant kien ikun xi ftit nervuz u kien jinsisti hafna fuq uliedu biex jitghallmu l-iskola. Huwa kien jaghti hafna kas x’jilbes. Kien ihobb imur jghanni bl-ingravata, izda haga li rari naqset minn fuqu kien il-kappell.
 
Darba kellu incident meta kien ghaddej b’mutur tas-servizz mill-Marsa, qasamlu gurdien u kkraxxja. Huwa kellu jittiehed l-isptar ghax kien wegga’ sew.
 
Bhala passatempi, Manwel kien ihobb hafna l-kacca u l-insib specjalment lejn l-inhawi tal-Wardija. Bhala sport huwa kien izomm ma’ l-Inglizi jew jara z-zwiemel fil-Marsa. Meta kien ikun id-dar kien ihobb jara t-televixin, idoqq id-diski ta’ l-ghana jew jikteb il-fatti.
 
Wiehed mill-passatempi favoriti tieghu kien is-sajd. Huwa kellu luzzu li kien hadem ghand Guzeppi “l-Pittur” minn Marsaxlokk u kien jorbtu l-Gnejna.
 

Sa ddumu ftit ma tarawni.
Forsi naghmel ftit gimghat.
Ghaliex l-istagun wasalli.
W ghal-lampuki mmur nistad.

 
Manwel Mifsud is-Surgent miet nhar l-24 ta’ April 1983 fl-età ta’ 61 sena. Id-diski li halla flimkien mat-tifkiriet li ghandhom tieghu d-dilettanti ta’ l-ghana jibqghu l-isbah wirt li halla lill-kultura Maltija.

 

Top - Fuq        Back - Lura