Ħamsin sena ta' servizz

"Dan l-artiklu deher fis-7 ta' Awissu 2011
fil-ġurnal It-Torċa li joħroġ Malta kull nhar ta' Ħadd".

 
Wara l-ħamsinijiet, meta l-emigranti bdew jaslu l-Awstralja minn Malta bl-eluf, inħasset in-neċessità li mhux biss tinżamm ħolqa bejn il-żewġ gżejjer, iżda li l-Maltin fl-Awstralja jkollhom tarka li tiddefendi d-drittijiet tagħhom. The Maltese Herald għamlet dan bi sħiħ tul dawn l-aħħar ħamsin sena.
 
Kemm jekk kienet l-iskema ta' djar għall-Maltin, iċ-ċittadinanza doppja, il-ftehim reċiproku fis-servizzi soċjali u ħtiġijiet ta' inqas importanza, din il-gazzetta dejjem kienet fuq quddiem u bl-ebda kantunieri dejjem fendiet biex Malta qatt ma tinsa lil dawk l-eluf kbar li ssagrifikaw ħajjithom biex fittxew postijiet oħra tax-xogħol meta Malta ma kinitx tistà tipproprovdilhom għajxien diċenti.
 
L-ewwel għaxar snin
 
Lawrence Dimech jiftakar sewwa kemm kienu diffiċli l-ewwel għaxar snin ta' din il-gazzetta.
 
"Rari kont nitħallas, konna għadna naħdmu biċ-ċomb u ħadd mill-kompożituri ma kienu jafu bil-Malti. Kien żmien ta' tbatija kbira, iżda konna tim determinati. Il-Maltin kienu għatxana dwar pajjiżhom u ridna fuq kollox inżommu ħajja fl-Awstralja l-lingwa tagħna l-Maltin."
 
Jirrakkonta li fil-bidu, nies bħal Nicholas Bonello u Vincent Pisani kienu ta' għajnuna kbira. Wara daħlu oħrajn bħal Manwel Pisani u Lino Vella. Ħadmu fuq li ħadmu sakemm stabilixxew din il-gazzetta fuq bażi soda. Minn Malta kellhom kolonna f'Joseph A. Xerri li ngħaqad magħhom fis-sena 1963. Dejjem sabu kull għajnuna speċjalment mill-Union Press u anke minn gazzetti oħra li joħorġu f Malta.
 
Lura Malta
 
Lawrence Dimech jiftakar li biex jieħu iktar esperjenza biex ikun jista' jtejjeb il-gazzetta tal-Maltin fl-Awstralja, ġie lura f'Malta fl-1962 u mpjega ruħu bħala ġurnalist mal-Allied Newspapers h dak iż-żmien kienu joħorġu barra t-Times of Malta, il-gazzetta bil-Malti ta' kuljum 'Il-Berqa'. Iż-żmien li għamel mal-Berqa kien utli ħafna mhux biss fil-karriera tiegħu bħala ġurnalist iżda biex idawwar The Maltese Herald mid-dilettantiżmu għal iktar gazzetta professjonali.
 
Fis-sena 1971, Lawrence Dimech jispjega kif il-Gvern Malti talbu biex imur jaħdem fl-uffiċċju tal-Gvern Malti f'NSW u għalhekk kellu jħalli l-kariga ta' editur. Qalbet għal kull ġimgħa fis-6 ta' Settembru 1967 u għadha toħroġ ta' kull ġimgħa sal-lum.
 
"Saret popolari u mfittxija mhux biss mill-Maltin fl-Awstralja iżda mill-gvernijiet kemm Maltin u anke Awstraljani. Kellha ċirkolazzjoni qawwija għax kien żmien meta l-komunità Maltija kienet fl-eqqel tagħha u verament attiva."
 
The Maltese Herald kibret spalla ma' spalla mat-tim Malti Mehta Eagels FC għax dawk li kienu jmexxuha kienu wkoll involuti ma' dan it-tim famuż Malti. Wara Lawrence Dimech bħala editur daħal Ġorġ Chetcuti, iżda dan, dam biss ftit xhur u kellu jirriżenja minħabba xogħol ieħor.
 
Iktar moħħ għan-negozju
 
L-era ta' Lino Vella bħala editur bdiet immedjatament. "Konna u għadna ħbieb intimi, Lino kellu ferm iktar moħħ għan-negozju minni u kompla jibni l-gazzetta, għalkemm dejjem bqajt ngħinu f'kull mod possibli sal-ġurnata tal-lum.”
 
Lino Vella llum iżomm rekord inkredibbli bħala editur ta' gazzetta għal erbgħin sena sħaħ. B'dawn l-aħħar għaxar snin ra gazzetta tħabbatha mal-modi ta' komunikazzjonijiet moderni u nuqqas ta' appoġġ min-negozjanti, iżda dejjem, għalkemm kemm-il darba b'diffikultajiet kbar finanzjarji, irnexxilu jwessa' din l-ikona tal-Maltin fl-Awstralja fis-seklu 21, ħamsin sena bla waqfien.
 
"Ma nistax nimmaġina l-komunita Maltija bla gazzetta bil-Malti nazzjonali. Hija l-ħolqa bejn Malta u l-Maltin fl-Awstralja. Ilium hemm diversi programmi tar-radju u anke tv bil-Malti, iżda l-midja stampata tibqa' dejjem l-iktar mod effettiv u intimu għal dawk li jkunu jridu verament jixtarru u jeżaminaw l-ahbarijiet u kummenti," spiċċa biex qalilna Lawrence Dimech.