General Section - Fejn jidhlu l-Maltin ta' Barra ghad baqa' hafna xi jsir

General Section

Front Page | Maltese Ghana | Maltese Folklore

Fejn jidħlu l-Maltin ta’ Barra
għad baqa’ ħafna xi jsir

Jikteb Lawrence Dimech

Il-Maltin li jgħixu barra minn Malta speċjalment dawk li marru lejn il- kontinent ta’ l-Awstralja baqgħu jżommu rabta’ żonqrija ma’ Malta. Fil-maġġoranza tagħhom baqgħu Maltin. Dawk li minn żmien għal ieħor jiġu minn Malta jagħtuni daqqa t’għajn, kemm politiċi, akkademiċi, sportivi u oħrajn, kemm-il darba tgħidulna li bqajna Maltin iktar mill-Maltin ta’ Malta.

Kull min ħalla pajjiżu biex mar igħix għal żmien twil f’naħat oħra tad-dinja dan jista’ jivverifikah. Kontra dak li jgħid il-qawl Malti mhux dejjem hu veru li ‘l bogħod mill-għajn bogħod mill-qalb, anzi l- kuntrarju, bogħod mill-għajn, il-qalb tħabbat ferm aktar.

Tul l-istorja ta’ l-emigrazzjoni kellna nies li qajjmu mal-Gvernijiet ta’ Malta għadd ta’ anomaliji li nqalgħu minn żmien għal żmien u li b’xi mod setgħu poġġew lill-Maltin li jgħixu barra fi żvantaġġ. Iċ- ċittadinanza kienet bla dubju l-ikbar taqtigħa li l-emigrant kellu mal- Gvernijiet ta’ Malta. Illum għadna ċittadinanza doppja li tinfirex mal- ġenerazzjonijiet jekk inżommu ma’ xulxin il-ħoloq taċ-ċirku.

Meta dan l-aħħar kien fl-Awstralja l-Prim Ministru Dr Lawrence Gonzi u ftit xhur qablu d-Deputat Prim Ministru Dr Tonio Borg indunaw,

Lawrence Dimech

għax raw b’għajnejhom stess, kemm hemm ħtieġa li fost il-Maltin li jgħixu fl-Awstralja u fost uliedhom inżommu hajja l-lingwa u l-kultura Maltija.

Iżda biex inżommu l-kultura tagħna u wisq iktar biex inżommu lill-Maltin ta’ Barra bħala estinzjoni mill-gżejjer Maltin, l-awtoritajiet f”Malta għandhom iħarsu lejn il-kwadru l-kbir u mhux lejn sezzjonijiet iżolati li jitolbu azzjoni għax jifilħu jgħajtu l-aktar jew għax għandhom konnessjonijiet politiċi.

It-tixtrid tal-kultura m’mhumiex biss il-ftit klassijiet tal-lingwa Maltija li għandna fl-Awstralja iżda hemm ferm iktar x’jista’ jsir f’ħafna oqsma oħra għalkemm f’ċerti naħat diġà aħna tard wisq għax azzjonijiet misshom ġew meħuda snin ilu.

X’qed isir biex l-istorja ta’ l-emigrazzjoni minn Malta tidhol bħala suġġett fis-sistema ta’ l-edukazzjoni f”Malta? Għaliex hemm bżonn monument għaċ-Child Migration u mhux wieħed li jkun inclusive?

X’qed nistennew li jkollna Migration Museum bħala parti minn xi mużew diġà stabbilit? Għaliex qatt ma nħasset il-ħtieġa li jkollna Ministru nkarigat mill-affarijiet tal-Maltin ta’ Barra bħala ma għandhom pajjiżi oħra bħal Greċja, l-Italja?

Minn żmien għal żmien jinħolqu wkoll diffikultajiet amministrattivi li jbaxxu l-kunċett taċ-ċittadinanza. Mhux aċċettabbli li jkollna ċittadini Maltin li jkollhom inqas drittijiet minn ċittadini Maltin oħra. Kellna l-kwistjoni tal-passaporti. Dawn li kienu nħarġu minn Canberra kellhom “dubju” ittimbrat fuqhom.

Emigranti Maltin fuq l-MV Aurelia fl-1957

Dan l-aħħar spuntaw ukoll diffikultajiet oħra. Kemm ilna li dħalna fil-Komunità Ewropea qalulna fuq li qalulna li b’passaport Malti għandek l- istess drittijiet bħal membri l- oħra kollha ta’ l-EU. Mhux hekk huma l-fatti. Jekk ma tkunx residenti Malta ma għandekx dritt għal karta tas-sigurtà tas-saħħa biex tivvjaġġa fil-pajjiżi ta’ l-EU. Hawn iċ-ċittadinanza Maltija ma tapplikax għal kull ċittadin xorta u bl-istess manjiera. Din mhix xi regola ta’ l-EU iżda burokrazija zoppa fid- Dipartiment tas-Saħħa ta’ Malta.

Kemm nisimgħu wkoll dwar l-investimenti f’Malta. Sa kellna żewġ banek Maltin (illum wieħed biss) li stabbilixxew fergħat fl-Awstralja u postijiet oħra fejn hemm l-emigranti biex jattiraw investimenti lejn Malta. U investiment attiraw tafux!

Iżda ejjew inħarsu lejn il-fatti, lejn l-inċentivi li joffri l-Gvern Malti. Għaliex ċittadin Malti li jgħix fl-Awstralja għandu jkun żvantaġġjat meta jinvesti flusu f’Malta? Għaliex ir-rati tat-taxxa fuq id-dħul japplikaw b’żvantaġġ kontra ċ-ċittadin Malti għax joqgħod fl-Awstralja?

Ċittadini Maltin li joqgħodu barra jħallsu massimu ta’ 35% taxxa mill-investimenti li għandhom f’Malta ‘l fuq minn Lm2,000. Iżda ċittadin Malti li joqgħod f’Malta ma jħallas l-ebda tax fuq qliegħ taħt is-somma ta’ Lm4,000.

Għaliex din id-diskriminazzjoni meta nafu kemm il-Gvern irid jattira investimenti lejn Malta u meta nafu fuq kollox kemm il-Maltin ta’ Barra għandhom miljuni kbar investiti f’Malta.

Dawn huma il-ħtiġijiet li l-Gvern għandu jeżamina. Tajjeb li jkollna żjarat fost l-emigranti mill-politiċi Maltin iżda jekk dawn l-anomaliji ma jiġux irranġati dawn iż-żjara ikunu biss bħala “vjaġġ ieħor” mingħajr ma jkun hemm ġustifikazzjoni tal-flus li jkunu ntefqu u l-wegħdiet li jkunu għamlu.