Fil-Konvenzjoni għall-Maltin ta’ Barra li saret f’Malta f’Marzu 2010 kellna opportunità unika li nitkellmu ma’ xi rappreżentanti għoljin tal-Gvern Malti mhux fis-sala tal-konferenza iżda meta tlabna laqgħa apposta bejn grupp ta’ delegati li kienu determinati li mhux jisimgħu biss iżda li wkoll jistudjaw fil-fond dak li kien qed jintqal.

Sfortunatament il-mod kif ġiet ifformata din il-Konvenzjoni ma tat l-ebda opportunità li nistudjaw bir-reqqa u fid-dettall is- suġġetti li ġew proposti. Kien hemm delegati veterani li bdew jilmentaw minn taħt l-ilsien li ċertu sezzjonijiet iddiġeneraw f’farsa iżda sa hemm waslu. Kont jien li kelli l-kuraġġ fost id-delegati li tlabt liċ-ċerman biex nibdlu l-proċedura u jkollna l- opportunità ta’ working sessions.

F’waħda miż-żewġ working sessions li ġiet permessa, flimkien ma’ rappreżentanti għolja tal-Gvern, insistejna li ma konniex kuntenti li fid-Dipartiment ta’ l-Affarijiet Barranin kien hemm uffiċjal wieħed biss biex jaqdi l-affarijiet li għandhom x’jaqsmu mal-Maltin ta’ Barra. Dan ma kienx xi dell ikrah fuq il-persuna li tokkupa dik il-pożizzjoni fil-preżent. Kien hemm qbil unanimu li dan is-servizz ma kienx adegwat tant li fil-preparazzjonijiet ta’ qabel il-Konvenzjoni nqala’ ħafna taħwid li seta’ faċilment jiġi evidat.

Id-delegati talbu b’qawwa li l-Gvern jaħtar Segretarju Parlamentari għall-Affarijiet konnessi mal-Maltin ta’ Barra biex jiġbor taħtu dak kollu li jmiss ma’ l-eluf kbar ta’ Maltin li jgħixu barra minn Malta li ħafna minnhom żammew iċ-ċittadinanza Maltija. Wara l-ħafna żjarat fil-pajjiżi fejn jgħixu l-Maltin barra minn Malta u wegħdiet li jagħmlulna, kont taħseb li mhux se jkun hemm diffikultà biex jaċċettaw proposta bħal din.

Ir-rappreżentanti tal-Gvern li kellmuna, għamluha ċara li mhux possibbli   li  l-Gvern  jagħtina  Segretarju  Parlamentari.  Ġabu

Il-Ministru Tonio Borg ma' Mark Caruana,
wieħed mid-delegati mill-Awstralja.

Grupp ta' delegati mill-Awstralja li attendew għall-Konvenzjoni
tal-Maltin ta' Barra f'Marzu 2010 f'Malta.

ħafna skużi. Qalulna li l-Gvern ma jridx iżid iktar Segretarji Parlamentari.
 
Wara ħafna argumenti komplejna ninsistu li mhux sewwa li jħalluna b’uffiċjal wieħed, sempliċiment skrivan/a. Insistejna li hemm bżonn li jekk se jibqgħu jċaħħduna minn Segretarju Parlamentari għandu jkun hemm uffiċjal f’livell ta’ Direttur u jkollu miegħu anke membri oħra ta’ l-istaff biex ikunu jistgħu iwieġbu għal dak kollu li jappartieni l-Malti ta’ Barra. Bħas-soltu spiċċajna mingħajr konkluzzjoni. Niddubita’ jekk dak li ġara f’dawn il-working sessions jidhirx fir-rapporti finali li qiegħed jipprepara l-Gvern Malti.
 
Sadanittant barra minn din il-working session, l-affarijiet komplew jikkomplikaw ruħhom. Saret talba minn naħa ta’ xi delegati li barra dawn it-talbiet li għamilna għandna jkollna wkoll Kummissjoni  għad-Dijaspora  u  anke  reġgħu  rxoxtaw il-Federation of Maltese Abroad (FOMA). Iktar minn hekk il- Ministru Tonio Borg fil-bidu tal-Konvenzjoni ħareġ bil-proposta li bi ħsiebu jistabbilixxi Istitut jew Kunsill Kulturali li jkun fih rappreżentanza  tal-Maltin  ta’  Barra u anke minn Malta. Dan il-Kunsill għandu jiġbor fih dak kollu li għandu x’jaqsam mal- Maltin ta’ Barra speċjalment fil-promozzjoni tal-kultura u tradizzjonijiet u jżomm il-polz ħaj ta’ dak li jkun qiegħed isir. Kien hemm il-proposta l-oħra li Dar l-Emigranti f’Kastilja se ssir Mużew ta’ l-istorja ta’ l-emigrazzjoni.
 
Kollha huma inizjattivi ta’ min jagħtihom l-attenzjoni iżda ma jistax ikun li f’daqqa waħda se jkollna daqstant strutturi kollha immirati biex jilħqu l-istess skopijiet. Jista’ jiġri li meta noħorġu b’ħafna proġetti iktar inħawwdu l-borma u finalment aktarx ma jsir xejn jew il-ftit riżorsi li jkun hemm jiġu mxerrda b’tali mod li ma jagħtux riżultati xierqa.

Il-Gvern  ta’  Malta  wasal  ukoll biex jeżamina, wara dawn is-snin kollha l-bżonn ta’ Konslijiet Onorarji fl-Awstralja u kif isiru dawn il-ħatriet u x’impatt għandhom. Għaliex għandek bżonn tnejn f’South Australia, tlieta f’Queensland, tnejn f’Victoria u mbagħad kellna Konslu Onorarju f’NSW u l-iktar wieħed espert fil-kummerċ u b’pika neħħewh jew għamluha mpossibli li jkompli.

Għandna ukoll żewġ Konslijiet Onorarji fi New Zealand. Ma hemmx loġika kif jingħażlu dawn il-Konslijiet Onorarji u kemm qegħdin ikun ta’ ġid għall-komunità Maltija. Niftakru li kemm f’Victoria u kemm f’NSW għandna Konslijiet Ġenerali armati sewwa u uffiċjali li jiġu mibgħuta speċjali minn Malta waqt li f’Canberra għandha l-uffiċini ċentrali tal-Kummissjoni Għolja b’għadd ta’ impjegati lokali wkoll b’uffiċjali mibgħuta minn Malta.

Il-Kummissarju Għoli ta' Malta fl-Awstralja, Francis Tabone (fin-nofs) flimkien ma' uħud mill-istaff tiegħu fl-Awstralja