|
Il-ħajja
mimlija problemi u diffikultajiet li jolqtu lil kulħadd. Għadna
dritt nippretendu li l-Gvernijiet li nelegu għandhom jagħmlulna
ħajjitna iktar faċli u fejn hu possibbli jtaffulna l-ħafna
diffikultajiet li joħolqu huma stess kaġun ta’ burokrazija żejda
jew aħjar nuqqas ta’ sens komun u prattikalita’.
Ħafna mill-ismijiet tagħna l-Maltin, almenu fi żminijiet
mgħoddija kienu sempliċi u kważi kollha assoċjati ma’ xi qaddis
jew qaddisa. Daż-żmien x’aktarx nieħdu l-ismijiet tat-tfal
tagħna minn xi programm tat-televixin jew minn xi magazine.
Spiċċaw il-familji fejn Joe, Mary, Maria u Karmenu kienu
l-popolari u aċċettati. Niftakar sewwa meta l- kappillan ma
kienx jaċċetta ismijiet jekk ma jkunux relatati ma’ xi isem ta’
qaddis jew qaddisa.

Fl-antik ukoll meta Malta kienet italjanizzata, ħafna
mill-ismijiet kienu jitniżżlu fid-dokument tat-twelid miktuba la
Taljana. Per eżempju ismi ġie mniżżell bħala Lorenzo, imbagħad
sirt Wenzu. Meta emigrajt lejn l-Awstralja malajr sirt Laurie u
Lawrence. Waħda mill-ħafna diffikultajiet li nħabbtu wiċċna
magħhom f’dan il-pajjiż meta niġu biex napplikaw għall-passport
Malti, la issa għandna wkoll ċittadinanza doppja hija dwar dawk
l-ismijiet li jinbidlu minħabba neċessitą.
L-awtoritajiet Maltin jinsistu li l-isem fuq il-passaport Malti
għandu jkun eżatt dak u kif ġie miktub fiċ-ċertifikat
tat-twelid. Din ir-regola sintendi tapplika wkoll għal dawk iċ-ċittadini
Maltin li jgħixu f’pajjiż barra minn Malta u kellhom jirranġaw
xi ftit isimhom biex ikunu jistgħu jintegraw aħjar
fil-komunitajiet fejn jgħixu illum, fejn ilhom jgħixu għal dawn
l-aħħar 20-50 sena u fejn il-lingwa hija differenti.

Iltqajt ma ħafna każi fl-Awstralja fejn Evaristu sar
Christopher. Serafino sar Sam, Celeste, Karmenu, Carmel sar
Charles u anke Lino. Ġużeppe sar Joe jew Joseph, Ġannmari sar
Jim jew James, Leone sar Leo.

Xi ngħidu mbagħad għan-nisa? Dolores saret Doris,
Lorenza saret Lorranie jew |
|
Laura, Marialina saret
Marlene, Vincenza saret Vivian u każijiet oħra simili. Dan it-
tibdiliet ma sarx b’kapriċ f’ambjent Awstraljan iżda sar għal
bżonn, speċjalment lura fil-ħamsinijiet u s- sittinijiet meta l-multikulturaliżmu
ftit kien moda.
Biex l-affari titħabbel iżjed, l-awtoritajiet Awstraljani
jaċċettaw evidenza ċara u li saħħet tul iż-żmien li ismek minn
Dolores sar Doris jew minn Ġużeppe sar Joseph. Ma hemmx dħul
fil-Qorti jew tibdil ta’ l-isem uffiċjalment. Jistgħu wkoll
joħorġulek passaport jew ċertifikat ta’ ċittadinanza Awstraljan
bl-isem li int magħruf bih fl-Awstralja. Sens komun u
prattikalita’ tirbaħ fuq burokrazija stretta u inflessibilita’.

Jiġri għalhekk. per eżempju li fuq il- passaport Malti jkollha
Dolores Gatt u fuq il-passaport Awstralja jkollha Doris Gatt.
Meta jkun hemm bżonn taż-żewġ passaporti jinqala’ ħafna tfixkiel
Niftakar każ li ġara fil-preżenza tiegħi fl-ajruport ta’ Malta
meta mara li kellha żewġ passaporti b’ismijiet ta’ Dolores u
Doris kellha inkwiet kbir biex ħallewha titla’ għax qalulha li
mhix l-“istess persuna”.
Jista’ jkun hemm każijiet fejn għalkemm l-isem tal-passaport
joħroġ bl-isem Dolores iżda fuq il-paġna ta’ ġewwa jkun hemm li
“magħrufa wkoll bħal Doris”. Dan f’ħafna każijiet jgħin u
jnaqqas id- diffikultajiet iżda mhux f’kull ajruport,
speċjalment daż-żmienijiet fejn kollox isir b’iktar reqqa anzi
f’xi ajruporti dan joħloq iktar suspett.

Naħseb li wasal iż-żmien li l-awtoritajiet Maltin jifhmu aħjar
li ħafna eluf ta’ ċittadini Maltin ma jgħixux iżjed f’Malta.
Niftakru li hemm Malta Akbar ‘l hinn mix-xtut Maltin. Nifhem li
għad hemm argumenti legali fejn l-ismijiet kif inkitbu
oriġinalment għandhom jiġu ppreservati minħabba xi wirt ecc iżda
dawn huma każijiet ferm iktar rarissmu mill-isem fuq
il-passaport li jiġi mitlub spiss.

Tkun ħaġa aħjar jekk l-isem li bih sirt magħruf bih għal ħafna
snin u li tiegħu għandek evidenza qawwija
(dejjem fejn |
|
 |
| |
|
hu diminjutiv ta’ l-isem
oriġinali) jiġi għalhekk miktub bħala l-isem ewlieni tal-
passaport Malti.
Jekk hemm bżonn u jekk dan ikun mitlub mill-applikant meta
l-isem, ikun f’ħafna każi ħareġ naturali mill-isem oriġinali kif
il-Kappillan (speċjalment dawk l-antiki) fettilu jikteb fuq
il-karta tat-twelid jew magħmudija jista’ jiġi mmarkat ukoll fuq
il-paġni ta’ ġewwa tal-passport iżda l- isem li mhux iżjed użat
ma għandux ikun fuq quddiem tal-passaport.
Jekk jien fuq iċ-ċertifikat tat-twelid għandi Ġużeppe jew
Lorenzo fuq il-passaport Malti li għandi bżonn fl-Awstralja,
ismi għandu jitniżżel bħala Joseph jew Lawrence, l-istess
fil-każ ta’ Doris u Dolores. Infakkru li fl-Awstralja ma hawx ID
bħal Malta u għalhekk il-passaport huwa wżat bħala identitą
f’ħafna iktar każi.
Hawn nies li jdumu xhur sħaħ jillotjaw ma’ l-awtoritajiet, li
ħafna drabi ma huma xejn flessibbli. Irrid nagħmilha ċara li
jien mhux qiegħed nirreferi għal ismijiet li nbidlu totalment u
ma għandhom l-ebda similarita’ ma’ l-ismijiet oriġinali bħal per
eżempju l-isem lil minn Emanuel sar Bill jew fejn jinbidel
il-kunjom. |
|